Zware straffen op grootste asbestproces ooit
Veel slachtoffers van asbest waren aanwezig op het proces, in tegenstelling tot de beklaagden. Foto: AFP
Op het Eternit-proces in het Italiaanse Turijn zijn de voormalige eigenaar van de cementproducent en de voormalige Belgische aandeelhouder van de zaak veroordeeld tot zestien jaar cel. Ze moeten ook tientallen miljoenen euro's schadevergoeding ophoesten aan de burgerlijke partijen. Het ging om het grootste proces ooit in verband met asbestvervuiling.

De 65-jarige Zwitserse miljardair Stephan Schmidheiny en de 90-jarige Belgische baron Jean-Louis Cartier de Marchienne uit Arendonk riskeerden een celstraf van 20 jaar, maar kregen uiteindelijk 16 jaar cel. Geen van beide was aanwezig in de rechtzaal. 

De oud-eigenaar en de Belgische ex-aandeelhouder worden verantwoordelijk gehouden voor de dood van ongeveer drieduizend mensen in Italië. Het gaat om voormalige werknemers of om inwoners van de vier steden waar Eternit Italië fabrieken had.

Schadevergoeding

Ze kregen naast een celstraf ook een forse geldboete opgelegd. De rechtbank van Turijn wees onder meer een schadevergoeding van 25 miljoen euro toe aan de gemeente Casale Monferrato. De regio Piemonte krijgt 20 miljoen euro en Inail, een verzekeringsmaatschappij voor arbeidsongevallen, 15 miljoen euro. De Cartier moet ook 4 miljoen euro storten aan de gemeente Cavagnolo.

De twee veroordeelden moeten ook 70.000 tot 100.000 euro betalen aan acht verenigingen, waaronder de vakbonden en het WWF. De slachtoffers van asbest en hun families krijgen schadevergoedingen die in de meeste gevallen variëren tussen 30.000 en 35.000 euro.

Precedent

Het grootste proces ooit inzake asbestvervuiling werd van nabij gevolgd. Asbest werd jarenlang op grote schaal gebruikt in vooral de bouwsector, omdat het erg warmte- en vuurbestendig is. Nadat gebleken was dat het kanker kan veroorzaken, werd het in heel veel landen verboden. In Italië gebeurde dat in 1992.

De veroordeling schept een precedent wat belangrijk is voor veel slachtoffers en belangenverenigingen in andere landen, onder meer in Frankrijk. De veroordeling stuurt ook een waarschuwing uit naar landen die het gebruik van asbest wel nog toelaten. Over de hele wereld zouden zo'n 90.000 mensen sterven aan de gevolgen van asbest.  

Een advocaat van de burgerlijke partijen sprak van 'een zeer evenwichtige straf die de verantwoordelijkheid erkent' van de twee beklaagden. 'Het is nu afwachten of de veroordeelden hun verplichtingen zullen nakomen, want daar zijn we niet zeker van', aldus de advocaat.

De kans is groot dat de voormalige topmannen van Eternit ook in Italië beroep zullen aantekenen. De 90-jarige Belgische Jean-Louis Cartier de Marchienne zal waarschijnlijk ook niet effectief naar de cel moeten. De verdediging poneert ook dat de ex-aandeelhouder in de jaren '70 zich niet bewust was van de gevaren van asbest.