De beurstrein passeert altijd nog wel eens langs start
Foto: Koen De Leus
Aandelen zetten een glansreturn neer in januari. De Amerikaanse S&P500 koerste 4.4% hoger. Voor de DJ Stoxx-600 index was dat 4% en de Datastream Europe Market index realiseerde zelfs een return van 6.3%.

'Oktober. Dit is een buitengewoon gevaarlijke maand om te speculeren in aandelen. De overige maanden zijn juli, januari, september, april, november, mei, maart, juni, december, augustus en februari.' (Mark Twain, 1894)

Januari heeft de traditie één van de betere maanden van het jaar te zijn. Sommigen beweren zelfs dat de gerealiseerde return in januari een voorloper is voor de rest van het jaar. Deze ‘January Barometer’, ook wel het ‘Other January Effect genoemd is echter een brug te ver, zo blijkt uit onderzoek van Martin Bohl en Christian Salm* van de Duitse Westfälische Wilhelms-University in Münster.

De Duitse onderzoekers onderzochten de voorspellende kracht van de aandelenreturn in januari voor de rest van het jaar voor 14 landen. Voor de VS bleek er inderdaad sprake van een ‘Other January Effect over de periode 1970-2006. Ook voor Noorwegen en Nederland is er sprake van een significant hogere return in de 11 daaropvolgende maanden bij een positieve januarimaand. Voor de 11 andere onderzochte landen is dat helemaal niet het geval. De onderzoekers besluiten dan ook dat het ‘Other January Effect’ een puur Amerikaans curiosum is. Trouwens, de voorspellende kracht van de behaalde aandelenreturn in mei voor de volgende maanden blijkt groter dan die van januari.

Er zijn nog andere vaststellingen die het ‘Other January Effect’ afzwakken. Zo blijkt dat het fenomeen volledig verdwijnt indien men de datareeks beperkt vanaf 1980. Andere onderzoekers (Bloch & Pupp, 1983) corrigeerden het effect voor de langetermijn opwaartse trend in de aandelenmarkten. Op dat moment verliest de Januari Barometer zijn voorspellende kracht volledig.

De combinatie van een positieve januarimaand en het toenemende optimisme doet sommige beleggers de ‘money train’ gemist te hebben. Springen we op die rijdende trein met alle risico’s van dien, of wachten we tot er zich in de loop van het jaar een nieuwe instapgelegenheid aandient? Om deze vraag te beantwoorden, ondernamen we een klein onderzoekje.

TERUGVAL

In bijgaande tabel zijn alle jaren sinds 1972 weergegeven waarin een positieve januarimaand werd geboekt. Vervolgens gingen we na of we in de daaropvolgende 11 maanden, van februari tot december, het startniveau van het jaar nog terugzagen. Van 1971 tot 1996 was dat in het merendeel van de gevallen niet zo. Echter sinds 1997 dipte de Amerikaanse markt telkens keer in de loop van het jaar nog wel eens onder de beginkoers van het jaar.

De resultaten voor de Europese markt zijn nog meer opmerkelijk. Daar geldt sinds de start van de cijferreeks in 1972 dat, op twee uitzonderingen na, volgend op een positieve januarimaand tijdens het jaar de beurs op één of ander moment nog wel eens onder het vertrekniveau dipte.

Voor beleggers zijn hier twee belangrijke conclusies aan verbonden. De eerste is dat aandelenbeurzen niet in één rechte lijn de hoogte ingaan. De tweede is dat beleggers die detrein bij de start van het jaar gemist hebben, best gewoon even wachten op het perron. Vroeg of laat tijdens het jaar passeert hij opnieuw langs start.

Koen De Leus is marktstrateeg bij KBC Bolero Securities.