Formateur Di Rupo heeft akkoord financieringswet op zak
Formateur Elio Di Rupo Foto: Photo News
De acht partijen hebben na een marathonvergadering een akkoord bereikt over de hervorming van de financieringswet. Alle partijen zijn tevreden over het akkoord, lieten ze na afloop weten. Hier en daar viel zelfs het woord historisch.

Bij de start van de vergadering vrijdag om 11.30 uur waren een aantal onderhandelaars nog optimistisch over een snelle doorbraak, maar de positieve stemming verminderde snel. Het duurde tot zaterdagmorgen eer eensgezindheid was over de inhoud van het akkoord. De laatste uren werden besteed aan de lezing van de teksten.

Fiscale autonomie

Het akkoord voorziet een fiscale autonomie voor de gewesten van 10,7 miljard euro, dat is zowat 1/3 van de totale personenbelasting. Daarnaast wordt nog een reeks bevoegdheden overgeheveld zoals de kinderbijslag en delen van het gezondheids- en arbeidsmarktbeleid. De fiscale autonomie en de bevoegdheidsoverdrachten zijn samen goed voor 17 miljard euro.

Bedoeling is dat de gewesten voortaan gefinancierd worden op basis van fiscaliteit. Via een systeem van op- en afcentiemen kunnen de gewesten zelf beslissen wat ze met dat bedrag gaan doen. De gewesten zouden ook een beloning krijgen wanneer ze een efficiënt werkgelegenheidsbeleid voeren. Of een bestraffing als ze dat niet doen.

Volgens de onderhandelaars wordt de fiscale slagkracht van de deelstaten fors verhoogd en zelfs bijna verdubbeld. Op die manier kunnen ze meer dan voorheen een eigen beleid voeren, klonk het. De gewesten krijgen voortaan voor ongeveer een derde van de personenbelasting de ruimte om een eigen beleid te ontwikkelen.

Compensatie

De Franstaligen krijgen een compensatie, omdat de nieuwe financieringswet voor hen wellicht minder inkomsten oplevert. Het gaat om een niet geïndexeerd bedrag van jaarlijks 500 miljoen, gedurende tien jaar. De daaropvolgende tien jaar wordt dat bedrag geleidelijk tot nul herleid.

Om belangenconflicten rond de belastingen op federaal niveau te vermijden, wordt de grondwet in die zin aangepast. De gewesten zullen die belastingen niet in vraag kunnen stellen. Die ingreep moet de ratingbureaus de geruststelling geven dat de belastingen federaal kunnen worden geïnd.

Brussel krijgt 461 miljoen euro, waarvan de helft vast voor posten als mobiliteit, veiligheid en onderwijs. De andere helft van het bedrag kan Brussel zelf invullen.

Begroting

Het akkoord ligt niet helemaal vast. Een aantal parameters zullen pas definitief worden bepaald wanneer er ook duidelijkheid bestaat over het budgettaire kader voor de volgende jaren. Het kader van de nieuwe financieringswet ligt wel vast.

De Vlaamse partijen benadrukten dat Vlaanderen nu over een grote fiscale autonomie beschikt en dat het een eigen beleid zal kunnen voeren. De federale overheid wordt tegelijkertijd niet leeggeroofd.

De Franstalige onderhandelaars benadrukten dat er van een verarming van de deelstaten geen sprake is, dat ook Brussel wordt gefinancierd en dat de federale staat leefbaar blijft.

Agenda

Dit weekend wordt niet meer onderhandeld. Maandag buigen de onderhandelaars zich over de bevoegdheidsoverdrachten. Gehoopt wordt daarmee woensdag te landen. Als dat lukt, komen de socio-economische maatregelen en de begroting aan de beurt.