‘C’est chic van Jean-Mi, maar dit vinden wij er zelfs wat over’
Foto: Lieven Van Assche
De cruciale BHV-gesprekken werden maandag uitgesteld vanwege een gemeenteraad in Amay, waar Ecolovoorzitter Jean-Michel Javaux burgemeester is. Bericht uit het Belgenmop geworden dorp.

Bingo Bar Le 16, Taverne Mundial en Café Goldeneye. Welkom op het dorpsplein van Amay, het Waalse dorp dat maandag plots in alle kranten stond. In deze kleine gemeente van 13.000 inwoners vlakbij Hoei is Jean-Michel Javaux (Ecolo) burgemeester. Hier zit hij op deze blauwe maandagavond een gemeenteraad voor, waarvoor de cruciale BHV-vergadering van formateur Elio Di Rupo (PS) met een dag werd uitgesteld. Nog maar eens. Ook al zijn de verkiezingen intussen 450 dagen geleden, en worden de financiële markten met het uur zenuwachtiger.

Het nieuws deed zondagavond overal te lande de wenkbrauwen fronsen. De karikatuur was snel gemaakt. Had wereldverbeteraar Javaux ze nog wel op een rijtje? Maakte hij ’s lands belang nu werkelijk ondergeschikt aan de aankoop van een printer en – of all things – feestverlichting voor zijn thuisdorp?

Wie een halfuur in Amay rondloopt, snapt het allemaal nog wat minder. Dorpser worden dorpen niet. De bibliotheek is zeven uur per week open, de lokale cinema speelt een film per maand –.de eerstvolgende: Winnie De Poeh. Bij wijze van culturele activiteit komt een tributegroep van U2 hier binnenkort ‘Zoo TV’ spelen, een show uit 1993. Moest het land nu echt voor dit godvergeten gat wijken?

Zelfs in de dorpsslagerij –.het hoeft niet altijd een café te zijn.– kunnen ze het nauwelijks geloven. ‘C’est chic, évidemment, dat Jean-Mi het belang van Amay vooropstelt. Maar dit vinden wij er zelfs wat over’, zegt een klant die net hespenworst heeft besteld. ‘Als iedereen dit soort prioriteiten stelt, gaan ze er nooit raken. Zelfs binnen twintig jaar niet.’

Slager Eddy Onkelinx, een achterneef van Laurette, sust: ‘Ach, ze zijn nu al zo lang bezig. Op een dag zal het nu wel niet meer aankomen, zeker?’

Verveeld

Een klein kasteeltje 350 meter verderop, het gemeentehuis van Amay. Jean-Michel Javaux begroet de 23 gemeenteraadsleden met een kus. Ook die van de oppositie. In 2006 werd hij burgemeester met een zeer nipte meerderheid. Een huzarenstukje. Veel mensen hier werken in de kerncentrale van Tihange, even verderop. Geen evidente voedingsbodem voor Ecolo. Javaux’ opponent was voormalig Waals minister-president Robert Collignon die twee decennia de absolute meerderheid had. Maar Javaux haalde het. Hij vormde een nipte meerderheid met de MR: twaalf zetels tegenover elf van de PS. Het is een van de redenen waarom hij deze gemeenteraad zo moeilijk kon overslaan skippen. Geen meerderheid zonder zijn stem.

‘Mesdames, messieurs, ik heb voor u een primeur’, zegt hij kort voor de gemeenteraad, bij de onthulling van een schilderij. ‘De Standaard is helemaal tot hier gereden om te controleren of de gemeenteraad van vanavond wel echt plaatsvindt.’ Er wordt gelachen en er is applaus. Dat ze dat hier nog mogen meemaken.

Maar Javaux zit wel degelijk enorm met de hele kwestie verveeld. ‘Ik heb Di Rupo al op 16 augustus verwittigd dat ik hier vanavond moest zijn’, benadrukt hij. ‘Ik heb verschillende keren voorgesteld om de gemeenteraad te verplaatsen. Dat was allemaal niet nodig. Ik wilde doorwerken tijdens de zomer. Ik wilde zondag vergaderen. Sans problème. Ik ging niet naar de zomeruniversiteit van Ecolo, terwijl de onderhandelingen wel werden opgeschort voor de familiedagen van Open VLD en CD&V en het afscheid van Milquet. Ik was er altijd en nu doet men alsof ik de aankoop van een printer laat primeren op het belang van het land. Dat is gewoon unfair. Het was Di Rupo die vertraging opliep, waardoor mijn gemeenteraad in het gedrang kwam.’

Feestverlichting

Javaux moet vanavond niet alleen een printer en feestverlichting aankopen, hij moet zijn gemeenteraad ook beginnen met een herinnering aan het jaarlijkse bloemengevelconcours dat binnenkort plaatsvindt. Voor de perceptie is zoiets dodelijk, weet hij. Maar hij doet het met een uitgestreken gezicht.

‘Ik blijf vinden dat ik de juiste beslissing heb genomen’, zegt hij. ‘Er staan ook echt belangrijke zaken op de agenda. We moeten de sociale uitgaven goedkeuren, bijvoorbeeld. Amay is een heel arme gemeente. We hebben zeshonderd sociale woningen, evenveel als Seraing. Twintig procent van de mensen hier is werkloos. Dat is ook belangrijk. We hebben hier de voorbije jaren met de gemeenteraad immens hard gewerkt. Ik kon die mensen vanmorgen niet botweg zeggen dat ik niet zou komen vanavond. Dat is mijn stijl niet. Ik heb in 2009 een ministerspost geweigerd om hier burgemeester te blijven, in vijf jaar tijd heb ik niet één gemeenteraad gemist. Niemand hier, tenzij hij ziek was. Ik ben altijd al mijn afspraken nagekomen. Ook voor de onderhandelingen. Ik sta recht in mijn schoenen.’