In zijn homilie in de hoogmis van Pasen is aartsbisschop Andrè-Joseph Léonard slechts uiterst kort teruggekomen op het spraakmakende interview dat Roger Vangheluwe anderhalve week geleden gegeven heeft. Hij noemde de uitspraken 'schokkend'.

Verschillende politici, onder wie minister van Buitenlandse Zaken Steven Vanackere (CD&V), hadden de aartsbisschop vorige week opgeroepen om als hoofd van de Belgische Kerk snel een duidelijk standpunt in te nemen. Net als vele andere politici vindt Vanackere de reactie van de Belgische Kerk tot nu 'onvoldoende.'

Léonard werd na het interview met Vangheluwe meermaals om een reactie gevraagd op de bekentenissen van de voormalige bisschop van Brugge, die het misbruik van een tweede slachtoffer toegaf, maar tegelijk minimaliseerde. De aartsbisschop gaf echter nog geen commentaar op de zaak en liet verstaan dat hij zou zwijgen 'tot Pasen'.

'Schokkend'

Bij enkele vieringen naar aanleiding van Pasen had Léonard het al gehad over het lijden van de slachoffers van misbruik, zonder echter in te gaan op de rol van Vangheluwe.

Ook in zijn homilie in de hoogmis van Pasen in de Sint-Michiel- en Sint-Goedelekathedraal vermeldde hij zondag 'de schandalen die de Kerk in België op de proef hebben gesteld' slechts kort. Léonard noemde het interview van Vangheluwe wel 'schokkend'.

'De schandalen ook die bij de slachtoffers de pijn en kwetsuren weer hebben opengereten. Het laatste in die reeks schandalen was zonder twijfel het schokkende interview dat de vroegere bisschop van Brugge op 14 april gaf aan een televisiezender', klonk het. 'Op de schandalen en op dat interview kom ik in deze paashomilie niet meer terug', besloot hij.

Communautaire spanningen

Daarna ging Léonard verder met 'goed nieuws', waarbij hij verwees naar de kruisweg in Koekelberg die hij omschreef als 'een intens spiritueel moment' en een 'aangrijpend moment van diversiteit en multiculturaliteit'. Hij verwees daarbij ook naar de communautaire spanningen in ons land: 'De hele kruisweg werd beleefd in een grote eensgezindheid tussen Vlamingen en Franstaligen.'

'Vaticaan heeft snel en correct gehandeld'

Na de paasviering bevestigde  Léonard bevestigde na de paasviering aan de vrt dat hij geschokt was door de uitlatingen van Roger Vangheluwe, en dan vooral door de timing van het tv-interview.

'Het interview kwam er net op het moment dat het Vaticaan hem had opgedragen om in stilte te leven,' zegt Léonard. 'Het was niet opportuun en zelfs schokkend dat hij dat deed. In zekere zin minimaliseerde hij ook de draagwijdte van de feiten.' Ook de houding van Vangheluwe kon  Léonard niet bekoren. 'Zijn lichamelijke houding was heel slecht. Hij had de toon van iemand die op vakantie is.'

Léonard vertelde er ook bij dat hij vond dat het Vaticaan snel en correct heeft gehandeld na de bekentenissen van Vangheluwe, nu een jaar geleden. 'Rome heeft onmiddellijk en op een heel uitzonderlijke manier gereageerd. Twee dagen nadat de feiten bekend waren werd hij al ontslagen. In ons land zijn we gewoon om wat meer geduld te hebben dan twee dagen.'

RTBF-interview

Ook in een vooraf opgenomen interview, dat zondagmiddag op de RTBF werd uitgezonden, wees de aartsbisschop op de volgens hem zware straf van het Vaticaan. En ook daar gaf de aartsbisschop toe dat het interview van Vangheluwe schokkend was. Ook het feit dat Vangheluwe zich bisschop had laten wijden 'met dergelijke lijken in de kast' vond hij ongepast. 

Over een bijkomende straf wou hij zich op de Franstalige omroep niet uitspreken. Een laïcisering kan en mag, maar hoeft voor Léonard niet per se omdat zoiets ook gevaren inhoudt, vindt hij: 'Als hij in de lekenstaat hersteld wordt, dan heeft Rome geen enkele controle meer over hem', is de redenering. 'Nu, als priester, kan het Vaticaan toch nog een zeker mate van controle uitvoeren.'

Homoseksualiteit

In Berg en dal op radiozender Klara ging de aartsbisschop zondag een uur lang in op zijn verleden en zijn opvattingen. Hij verdedigde daarin nogmaals zijn mening over homoseksualiteit. "Als ik Nederlands spreek moet ik de regels van die taal respecteren", aldus Léonard. "Als de liefde zich uitdrukt op seksueel vlak moet zij ook de taal van de seksualiteit respecteren. Die taal is de complementariteit van man en vrouw."

Niet nederiger

De aartsbisschop is naar eigen zeggen niet nederiger geworden door de kritiek die hij moet verduren. 'Waarheid is waarheid', aldus de aartsbisschop. 'Mijn diepe overtuiging is dezelfde gebleven.'

Pas in de laatste minuten van het gesprek op Klara kwam het seksueel misbruik in de Kerk aan bod. Léonard gaf aan dat hij door de jaren heen voorzichtiger is geworden in de uiting van zijn sympathie voor kinderen.