Na de ontploffing in de kerncentrale in Fukushima is een uitzonderlijk hoge radioactieve uitstoot waargenomen. De waarde lag 1000 keer hoger dan gewoonlijk. In de andere centrales lijkt de situatie weer onder controle.

In Fukushima raakten twee reactoren oververhit.  Gelijktijdig met de ontploffing van zaterdag in het gebouw waarin zich reactor 1 van de kerncentrale van Fukushima bevindt, heeft een erg grote radioactieve uitstoot plaatsgevonden. Dat heeft het IRSN, een Franse autoriteit op het vlak van nucleaire veiligheid, zondag verklaard.

Tijdens de explosie zou aan de rand van de site een debiet van 1 millisievert per uur (mSv/u) zijn behaald, aldus het IRSN. Die 'waarde moet worden vergeleken met de ordegrootte van de natuurlijke radioactiviteit, die 0,0001 mSv/u bedraagt'. De hoeveelheid van 1 mSv/u stemt overeen met 'een zeer aanzienlijke uitstoot in de natuur'.
Twaalf uur na de ontploffing zou nog sprake zijn geweest van 0,040 mSv/u.

Operator Tokyo Electric Power (Tepco) liet zondagochtend weten dat er ook problemen waren met reactor 3 van de kerncentrale Fukushima. "Alle functies om het peil van de koelvloeistof te handhaven, liggen uit", verklaarde een woordvoerder.

Geen gevaar meer in andere centrales


Het Internationaal Atoomagentschap (IAEA) kondigde vanmiddag aan dat Japan alarm heeft geslagen voor de kerncentrale in Onagawa. Daar zou een hoog niveau van radioactiviteit zijn waargenomen. Maar verder onderzoek wees uit dat er geen probleem was met de reactoren. De metingen zouden veroorzaakt zijn door de uitstoot van de centrale in Fukushima.

In Tokai zijn twee van de drie dieselgeneratoren die instaan voor de koeling uitgevallen. De koeling zelf zou niet in het gedrang komen. De centrale bevindt zich op 120 kilometer van Tokio. De reactor werkt al niet meer sinds de aardbeving van vrijdag.

Amerikaanse experts vrezen 'Tsjernobyl in Japan'

Zeewater gebruiken om een kernreactor af te koelen zoals de Japanners doen in de kerncentrale van Fukushima, die door de aardbeving van vrijdag beschadigd werd, is volgens Amerikaanse kernspecialisten een "wanhoopsdaad" die aan de kernramp van Tsjernobyl doet denken.

"De toestand is zo kritiek dat ze blijkbaar niet meer in staat zijn zoetwater aan te voeren om de reactor af te koelen", aldus Robert Alvarez, specialist in kernontwapening bij het Institute for Policy Studies in Washington.

"In dit stadium hebben we te maken met een situatie vergelijkbaar met Tsjernobyl, waarin men zand en cement begint te storten" om een smeltende reactor af te dekken, liet Peter Bradford, gewezen directeur van de Amerikaanse commissie voor nucleair toezicht, horen.

Problemen sinds zaterdag

De kernreactoren in de nucleaire centrales Fukushima I en III kregen te maken met koelingproblemen nadat de generatoren het lieten afweten als gevolg van de vernietigende aardbeving.

Zaterdag vernietigde een explosie een deel van het gebouw rond een reactor in Fukushima I. De reactor zelf zou daarbij intact gebleven zijn. Technici probeerden met alle middelen om de druk opnieuw naar beneden te krijgen, door onder andere stoom af te laten. Op die manier kwamen wel radioactieve elementen vrij.

Als gevolg van het nucleaire incident raakten negentien mensen in de omgeving van de centrales bestraald. Meer dan 200.000 mensen in een straal van twintig kilometer hebben het bevel gekregen het gebied te verlaten.

Straling overschrijdt wettelijke limiet

Het stralingsniveau op de site van de nucleaire centrale heeft de wettelijke limiet overschreden.  "De radioactiviteit was ’s nachts afgenomen, maar is vanmorgen opnieuw gestegen en heeft intussen de door de overheid vastgelegde drempel overschreden", aldus een woordvoerder van de operator. "We hebben de autoriteiten ingelicht en hen een spoedrapport gestuurd."

Dreigend electriciteitstekort

Ondertussen dreigt in het land een elektriciteitstekort door de problemen met de kerncentrales. De regering heeft de gebruikers opgeroepen hun verbruik te beperken. Op een persconferentie vroeg de overheid ook de bedrijven hun elektriciteitsverbruik te houden op het strikte minimum.