Regering lapt loonakkoord op met extra geld
Premier Yves Leterme ontving vanochtend VBO-voorzitter Thomas Leysen. De regering bereikte vannacht een akkoord over een voorstel voor een nieuw loonakkoord. Foto: Belga
De ontslagnemende regering-Leterme raakt niet aan de kern van het Interprofessioneel Akkoord (IPA), maar hoopt met lapwerk de vakbonden tegemoet te komen, zonder de werkgevers voor het hoofd te stoten. Hoeveel geld dat zal kosten, wil ze niet zeggen.

Het kernkabinet bereikte vannacht, na tien uur vergaderen, een akkoord over een bemiddelingsvoorstel over het IPA dat aan de sociale partners zal worden voorgelegd. Op een persconferentie werden vanochtend de details van het voorstel bekendgemaakt.

1. Index en loonnorm

Aan de loonafspraken uit het IPA wordt er niets gewijzigd. De maximale loonsverhoging bovenop de index blijft 0,3%.

Een tegemoetkoming aan de vakbonden is wel dat de geplande ‘studie van het indexeringsmechanisme’ geschrapt wordt. De vakbonden zagen daarin de eerste fase van een mogelijke afbouw van het Belgische systeem van automatische loonindexering, waar volgens hen niet mag aan geraakt worden.

2. Welvaartsenveloppe

De 60% van de zogenaamde welvaartsenveloppe die door de sociale partners al was ingevuld, wordt door de regering bevestigd.

De regering besliste daarnaast dat de overblijvende 40% ook mag worden besteed. Het gaat om een pakket sociale maatregelen ter waarde van 100 miljoen euro in 2011 en 200 miljoen in 2012.

De regering-Leterme gaat aan de Nationale Arbeidsraad (NAR), een overlegorgaan waar de sociale partners in zetelen, advies vragen over de concrete invulling van die bedragen. Het gaat dan over uitkeringen voor pensioenen, invaliditeit en arbeidsongevallen.

3. Werkloosheid

Werknemers die het minimumloon verdienen, krijgen een ruggensteuntje van 120 euro netto per jaar, of 10 euro per maand. Met die maatregel wil de regering-Leterme de ‘werkloosheidsval’ verkleinen en het vinden van een job aantrekkelijker maken voor werklozen.

Hoe het extraatje zal worden uitgekeerd, wordt nog bekeken. Dat kan via een verhoging van de werkbonus - waardoor het loon elke maand wat hoger is - of via een lagere jaarlijkse belastingfactuur.

Een aantal bestaande maatregelen, onder meer rond brugpensioen en vervoerskosten, worden verlengd. Ze zullen ook uitgevoerd worden als er geen nieuw IPA tot stand komt, via een wet die door het parlement moet worden gestemd.

4. Arbeiders en bedienden

Ook in het delicate dossier over de toenadering tussen het arbeiders- en het bediendenstatuut heeft de regering aan de evenwichten gemorreld.

In het IPA waren een aantal ‘convergentiecoëfficiënten’ voorzien om de opzegtermijnen van arbeiders en bedienden dichter bij elkaar te brengen. Daaraan wordt in het bemiddelingsvoorstel gesleuteld.

  • Nieuwe arbeiderscontracten (vanaf 2012) zouden in het nieuwe voorstel sneller een langere opzegtermijn krijgen dan in het IPA was voorzien, maar die opzegtermijn neemt daarna wel niet meer toe. In cijfers: de coëfficiënt wordt opgetrokken van 1,1 naar 1,15 , maar neemt daarna niet meer toe tot 1,2 zoals in het IPA was afgesproken.
     
  • Voor nieuwe bediendencontracten voorzag het IPA dat de opzegtermijn per gewerkt jaar met een maand toenam. Daar wordt nu aan toegevoegd dat de minimale opzegtermijn drie maanden bedraagt.
     
  • Hogere bedienden (inkomen boven 30.535 euro) zien hun opzegtermijn nog steeds dalen, maar minder dan in het IPA was overeengekomen. Hun coëfficiënt bedraagt 0,97 in 2012 en 2013 en 0,94 daarna. De  verlaging van hun coëfficiënt tot 0,9 wordt niet toegepast. Voor lagere bedienden blijft de coëfficiënt 1.

Een nieuwigheid in het bemiddelingsvoorstel is dat alle werknemers - arbeiders en bedienden, ook de lopende contracten - in de eerste twee weken van hun opzegtermijn een fiscale vrijstelling krijgen. Hun brutoloon wordt dan gedurende twee weken gelijk aan hun nettoloon. Deze maatregel geldt alleen voor werknemers met een maximaal inkomen van 61.071 euro.

5. Anti-crisismaatregelen

De regering-Leterme wil de bestaande anti-crisismaatregelen - zoals de tijdelijke werkloosheid voor bedienden - voor onbepaalde duur verlengen.

6. Kostprijs?

Aan het voorstel van de regering-Leterme hangt duidelijk een prijskaartje. Dat extra geld is het glijmiddel dat het voorstel aanvaardbaar moet maken voor bonden en werkgevers. Volgens de regering is die extra kostprijs meegerekend in de begroting. Volgens Leterme kosten de maatregelen minder dan 100 miljoen, maar een precies bedrag geeft de regering niet.