Amerika razend om uranium-wet
Een man kijkt of hij iets kan aanvangen met het metaal van een vernield Iraaks kanon op een schroothoop in Bagdad. Tijdens de laatste oorlog in Irak gebruikten de Amerikanen munitie met verarmd uranium.Jamal Saidi/reuters
Zo berichtte deze krant vier j Foto: © JAMAL SAIDI
De Amerikanen lopen in 2007 storm tegen een wet die de aanmaak en gebruik van munitie met verarmd uranium verbood.

In het voorjaar van 2007 keurt het Belgische parlement unaniem een wet goed die het gebruik van munitie met verarmd uranium verbiedt. Het gaat om een wereldprimeur en de Amerikanen zijn in alle staten. Zij vrezen dat hun belangen door de maatregel zwaar worden geschaad door bijvoorbeeld een mogelijk doorvoerverbod via de haven van Antwerpen. Bovendien is het Belgische leger ook actief via Navo-verband.

De Amerikaanse ambassade hoopt dat de komende verkiezingen een coalitie op de been brengen ‘die ons gunstiger gezind is’. De ambassade neemt ‘in duizend haasten’ contact op met Stef Goris (Open VLD, nu LDD), op dat moment actief in de commissie Defensie. Ook Dirk Vander Maelen, fractieleider van de SP.A en een van de initiatiefnemers van het wetsvoorstel, krijgt een belletje. Allebei stellen ze de ambassade gerust.

Het verbod is niet meer dan een ‘gebaar’. ‘Ze benadrukten allebei dat de wet een handig electoraal doel heeft voor de liberalen en socialisten die samen de meerderheid vormen,’ zo komt de ambassade te weten.

Ook de Belgische administratie toont zich ongelukkig met het verbod. In een gesprek met de ambassade in januari 2009 hoopt Werner Bauwens, speciaal gezant voor ontwapening en non-proliferatie bij het Belgische ministerie van Buitenlandse Zaken, dat er snel bewijsmateriaal opduikt die de aanwezigheid van gezondheidsrisico’s uitsluit. Op die manier zou de wet dode letter blijven.

Die houding verbaast niet. Al bij de voorbereiding van de wet etaleren een aantal diplomaten hun kritiek. Volgens Bauwens bestaat er mondiaal geen interesse voor zo’n verbod. Tegenover de Amerikaanse ambassade herhaalt de ambtenaar zijn afkeer van een verbod ‘bij gebrek aan wetenschappelijk bewijs’.

In juni 2009 wordt de wet toch definitief van kracht. Vanuit de vredesbeweging komt steevast de beschuldiging dat de Belgische diplomatie zit door de Amerikanen lieten ringeloren om aan de wet zo weinig mogelijk ruchtbaarheid te geven.

Tijdens de jongste stemming over het thema in de Algemene Vergadering van de VN stemt België voor het eerst voor bijkomend onderzoek. Vooral ontslagnemend eerste minister Yves Leterme CD&V) is hier een van de drijvende krachten.

Lees de uitgelekte mail Amerika razend om uranium-wet
 

Lees het volledige verhaal in de maandagkrant van De Standaard of online in de e-krant.