In Lutselus, een parochie van het Limburgse Diepenbeek, is tijdens kerstnacht rond 4 uur de kerk grotendeels ingestort. De middenbeuk is volledig ingestort, en alleen de voor- en achterkant en een stuk van de toren stonden nog overeind. In de kerk vond enkele uren voor de instorting nog de middernachtmis plaats. Ondertussen zijn de de achterste muur en de toren die nog recht stonden, ook gesloopt uit veligheidsoverwegingen.

Niemand raakte gewond, en dat is een wonder want 200 mensen waren enkele uren voordien aanwezig tijdens de middernachtmis. Een man en zijn zoontje zijn op het nippertje aan de dood ontsnapt toen de brokstukken op hun wagen vielen. 

'In het belang van de veiligheid werd beslist om tot een complete sloop over te gaan. De enige kerk die in België nog in handen was van de gemeente, bestaat niet meer', zegt SP.A-schepen van erediensten Frank Keunen. 'De leden van de kerkraad konden uit de gevrijwaarde sacristie nog waardevolle voorwerpen redden. Het debat met voor- en tegenstanders over het bouwen van een nieuwe kerk is al gestart. Dat is niet simpel, omdat het de enige gemeentelijke kerk van België was. In overleg met bisschop Patrick Hoogmartens is afgesproken om het debat met de parochianen sereen te voeren. Op het schepencollege woensdag zullen verdere afspraken gemaakt worden.'

Mogelijk heeft de middenbeuk het begeven onder het gewicht van de sneeuw. In een cirkel van 80 tot 100 meter rond de kerk werd alles afgesloten. Een expert, de schepen van Openbare Werken Patrick Hermans en het hoofd van de technische dienst bekeken de toestand van dichtbij.

'Er komt geen gerechtelijk onderzoek, want het is duidelijk dat hier de sneeuw zijn werk heeft gedaan. Ik heb de politie de opdracht gegeven het afgesloten terrein in het oog te houden, want er zouden altijd onverlaten kunnen zijn die van plan zijn iets te stelen. Tussen het puin liggen immers nog enkele kerkschatten. In dit geval heeft de witte kerst ons overdonderd', aldus burgemeester Etienne Steegmans (CD&V-VDD) van Diepenbeek. Schepen Hermans wilde ook de sporthal laten onderzoeken, want daar ligt ook een pak sneeuw op het dak.

Aan de dood ontsnapt

'We hebben veel geluk gehad. Zo goed als de volledige kerk stortte in door het gewicht van de sneew en het ijs', vertelt pastoor Alain Vanherle, die de middernachtmis in de kerk opdroeg. 'De sneeuw is de enige verklaring. Dit keer is de sneeuwmassa te zwaar geweest. De 72 jaar oude kerk was voorzien van een volledig plat dak en dat heeft zeker meegespeeld. Mogelijk ook de bewegingen van het volk, dat de mis bijwoonde en de trillingen van het orgelmuziek kunnen een oorzaak zijn geweest', aldus de pastoor.

Een man en zijn baby zijn maar op het nippertje aan de dood ontsnapt toen de brokstukken op hun wagen vielen. 'Ik was deze nacht aan het rondrijden met mijn kind dat niet kon slapen', getuigt de man. Toen hij merkte dat het jongetje sliep, stopte hij aan de kerk. 'Plots zag ik een hoop puin rond de wagen vallen. Ook op de motorkap en op de voorruit viel puin. Rond mij was de kerk ingevallen. Ik kon mijn ogen niet geloven'.

'Als het tijdens de mis was gebeurd, dan zou niemand het overleefd hebben', zegt pastoor Vanherle nog. Volgens hem is het een wonder. 'Enkel het kruis en Onze Lieve Vrouw staan nog recht. De rest is allemaal bedolven. Ook een deel van de school is beschadigd', getuigt burgemeester Steegmans.

'Nooit iets gemerkt'

'Voorheen hadden we nooit iets gemerkt over mogelijke stabiliteitsproblemen, maar achteraf vallen bepaalde dingen wel op. Vrijdagmorgen wilde ik het computergestuurd apparaatje instellen, waarmee de klokken automatisch geluid worden, maar dat werkte niet. Het apparaatje gaf geen signaal. Wellicht was dat al een teken aan de wand, maar vrijdagmorgen zelf stond ik er niet bij stil', aldus Vanherle.

Diepenbeek beschikt over drie parochies en naast de kerk van Lutselus zijn er dus nog twee kerken, waar de gelovigen terecht kunnen. Volgens de pastoor kan het nog maanden duren eer het puin volledig geruimd is.