Kan je de beursindex kloppen?
Foto: Reuters
Het is een vraag van één miljoen voor iedereen die van ver of dichtbij met de beurs bezig is: is het mogelijk om systematisch een beter resultaat te halen dan het beursgemiddelde - dan de beursindex dus?

 

Efficiënte markt

De vraag werd jaren geleden ook al gesteld door academici. In de economische wetenschap is er een school die sterk gelooft in de theorie van de ‘efficiënte markt’. Kort gezegd: de beurs is zo volmaakt dat het onmogelijk is om ze te kloppen.

Aanhangers van deze theorie gaan ervan uit dat elk brokje informatie over beursgenoteerde bedrijven in een mum van tijd publiek bekend wordt. Professionele beleggers reageren daar zo bliksemsnel op door aandelen te kopen of te verkopen, dat de beurskoers zich bijna ogenblikkelijk zal aanpassen aan de nieuwe informatie. Het nieuws zal dus ‘meteen in de koers zitten’, zoals dat heet.

Die theorie gaat bij uitbreiding op voor de hele markt, en dus ook voor de hele beursindex. Die houdt volgens de efficiënte-markt-theorie op elk ogenblik rekening met alle mogelijke informatie die je maar kan bedenken. Als jij denkt dat de beurs over- of ondergewaardeerd is, dan is dat alleen omdat je nog niet over de informatie beschikt die andere beleggers wél al hebben.

Dit is natuurlijk een heel theoretische benadering van het werkelijke leven. In de realiteit komt het wel degelijk voor dat sommige beleggers over informatie beschikken die anderen niet hebben, en die hen toelaat om aandelen tegen een voordelige koers te kopen of te verkopen, voordat het nieuws bekend raakt en de koersen zich aanpassen.

Dat neemt niet weg dat die ‘ideale’ wereld in sommige gevallen wel benaderd wordt. De handel in de allergrootste aandelen op de allergrootste beurzen ter wereld verloopt inderdaad bijzonder efficiënt: via websites, persagentschappen, e-mails, blogs en tv-zenders wordt alle informatie van en over die bedrijven ogenblikkelijk doorgestuurd naar miljoenen traders en beleggers in de hele wereld. De koers past zich daardoor zeer snel aan, en het is erg moeilijk om informatie te vinden waarover anderen nog niet beschikken.

Informatie

Het geheim van heel wat succesvolle beleggers is dan ook net dat ze op zoek gaan naar markten die niét zo efficiënt zijn, omdat ze hopen dat ze daar wel een informatievoordeel zullen kunnen verwerven. En dan kom je al snel terecht bij aandelen van kleine en middelgrote bedrijven (smallcaps en midcaps, in het beursjargon), die weinig of niet gevolgd worden door de professionele analisten en de grote beleggers. Zij zijn immers alleen geïnteresseerd in liquide aandelen waarin ze vlotjes met grote bedragen kunnen schuiven zonder dat ze daarmee de koers beïnvloeden.

Small- en midcaps zijn het speelterrein bij uitstek van de vele duizenden kleine beleggers en beleggingsclubs die van beleggen hun hobby hebben gemaakt. Want om op deze manier de beurs te verslaan, moet je wel tijd hebben. Tijd om informatie te zoeken over deze aandelen, om je eigen analyses te maken, om het financiële nieuws te volgen en om je portefeuille nauwgezet op te volgen.

Horizon

Of je de beurs kunt kloppen, hangt ook af van de vraag welke periode je in ogenschouw neemt. Heel wat adviseurs en fondsen maken reclame met het beleggingsresultaat dat ze in een bepaalde periode - zoals het afgelopen jaar - behaald hebben. Elk jaar zijn er beleggingsfondsen die hun referentie-index of benchmark met enkele straatlengtes kloppen, en heb je tegelijkertijd fondsen die het vele malen slechter deden dan de index.

Maar eigenlijk kan je niet voortgaan op die korte periodes om te besluiten of iemand een goede belegger is of niet. Statistisch onderzoek wijst uit dat het op de heel lange termijn bijzonder moelijk is om de beurs systematisch, dat wil zeggen jaar na jaar, te kloppen. De overgrote meerderheid van de beleggers slaagt daar gewoonweg niet in. En zij die het wel kunnen, of die tenminste die indruk kunnen wekken, zijn op de arbeidsmarkt hun gewicht in goud waard.

De keuze

Samengevat komt de keuze voor een belegger ongeveer hierop neer:

  • Ofwel besluit je om van beleggen je hobby te maken en een’actieve belegger’ te worden. Iemand die zelf op zoek gaat naar ondergewaardeerde (vooral kleinere) aandelen op de beurs, en die bereid is om daar een flink deel van zijn tijd in te stoppen.
     
  • Ofwel ga je op zoek naar die aandelen, fondsen of adviseurs waarvan je overtuigd bent dat zij de uitzonderingen op de regel zijn. Je rekent erop dat zij tot die één of twee procent behoren die er wél in zullen slagen om het systematisch beter te doen dan de index (zie extra artikel: “Zij klopten de beurs wel”). Wees je er echter van bewust dat de kans, puur statistisch gesproken, klein is dat je de juiste keuze zal maken.
     
  • Ofwel leg je je erbij neer dat het bijzonder moeilijk is om de beurs te kloppen, en ga je voor de ‘veiligheid’ van het indexbeleggen. Waarbij je wel de zekerheid hebt dat je op lange termijn een mooi rendement zult halen. Want als de statistieken iets aantonen, is het wel dat aandelen op heel lange termijn (tien à vijftien jaar) bijna altijd de beste beleggingen zijn.
     
  • Verscheurende keuze? Je kunt natuurlijk ook kiezen voor een combinatie van bovenstaande stijlen. En je kan het ‘passieve’ beleggen in een index toch wat actiever maken door te proberen om de markt te ‘timen’. In de volgende en laatste aflevering van deze reeks geven we wat concrete tips mee om het beste uit indexbeleggen te halen.