Vier op de vijf kandidaten die op 13 juni aan de verkiezingen deelnemen, is voorstander van een wettelijke regeling tegen schijnkandidaten. Zo blijkt uit een onderzoek van Transparancy International Belgium.

Transparancy International Belgium is een onderdeel van een wereldwijde niet-gouvernementele organisatie, actief in meer dan 90 landen, die zich inzet voor de bestrijding van corruptie. Aan het onderzoek werkten meer dan 500 kandidaten mee, wat ruim een kwart is van de kandidaten van de grote politieke partijen.

38% is voorstander van samenvallende verkiezingen en het verbod om op twee lijsten te staan. 34% wil dat een kandidaat moet zetelen in het parlement waar hij het laatst verkozen is.

Wat de cumulatie van de mandaten betreft, dringt 80% aan op een betere wettelijke reglementering. Telkens 10% wil deze eerder overlaten aan de individuele kandidaat of aan de partijen. Opmerkelijk is dat de helft van de MR-kandidaten geen wettelijk kader wenst, terwijl bij de overige Franstalige partijen en Groen! er een consensus van 90 procent bestaat om het wettelijk kader uit te breiden.

Minder dan de helft van de kandidaten (47%) vindt dat de controle op de financiering van de verkiezingingscampagnes aangepast moet worden. Nochthans is de Raad van Europa in een rapport van 2009 erg kritisch op het Belgische systeem omdat het toezicht gebeurt door een parlementaire controlecommissie, bestaande uit verkozenen van de politieke partijen. Een vierde van de ondervraagden wilde niet antwoorden op deze vraag. Vooral de kandidaten van CD&V en PS willen het huidige systeem behouden. Bij Ecolo, MR en cdH is tweederde voor verandering, bij de overige partijen ligt dat tussen een kwart en de helft van de ondervraagden.

Viervijfde van de kandidaten (79%) vindt de huidige wettelijke en administratieve maatregelen ter ondersteuning van de strijd tegen corruptie onvoldoende. Enkel bij de MR (37%) is het enthousiasme voor bijkomende maatregelen niet hoog.

Iets meer dan de helft van de ondervraagden is voor een wettelijke bescherming van 'klokkenluiders'. Bij Ecolo (75%) en PS (70%) zitten de meeste voorstanders. Aan Vlaamse kant wordt het idee door zowat de helft van de kandidaten van Vlaams Belang, LDD en Groen! gesteund, terwijl dat bij CD&V maar 10% is en bij MR en cdH slechts 8%.

47% van de ondervraagden pleit voor de heroprichting van het Hoog Comité van Toezicht, dat in de nasleep van de Agusta-affaire afgeschaft werd. Bij de PS zien ze dat absoluut niet zitten (amper 3% is voor), terwijl bij CD&V, N-VA en Open VLD het aantal voorstanders tussen 45 en 50 procent schommelt.

De details van de vragenlijst en de antwoorden van 400 van ondervraagden zijn terug te vinden op www.transparencybelgium.be. De organisatie wil in de toekomst nagaan wat de ondervraagden met hun intenties gedaan hebben als verkozenen.