De Spaanse onderzoeksrechter Baltasar Garzon heeft woensdag een onderzoek geopend naar de vorige Amerikaanse regering inzake veronderstelde marteling van gevangenen in Guantanamo.

Uit documenten die door de nieuwe regering van Barack Obama zijn vrijgegeven blijkt dat er sprake is geweest van systematische martelpraktijken, zei Garzon. Het onderzoek vindt plaats op grond van het in Spanje gehuldigde principe van universele jurisdictie, dat het mogelijk maakt marteling en oorlogsmisdaden te vervolgen ongeacht waar de daden gepleegd zijn.

De rechter schrijft dat de vrijgekomen documenten ’onthullen wat alleen nog een intuïtie was: een geautoriseerd en systematisch plan voor het martelen en mishandelen van personen die van hun vrijheid worden beroofd zonder enige aanklacht en zonder de rechten die elke gevangene geniet’.

Het onderzoek staat los van een poging om zes specifieke leden van de regering van George Bush in Spanje aan te klagen. Op verzoek van een aantal mensenrechtenadvocaten stuurde Garzon die zaak onlangs door naar het openbaar ministerie. Het OM bepaalde op 17 april dat een onderzoek naar de zes functionarissen, onder wie de voormalige Amerikaanse minister van justitie Alberto Gonzalez, in de Verenigde Staten moet worden uitgevoerd en niet in Spanje.