Hebben we echt een regering?

Zeker. De term interim- of noodregering kent de Grondwet niet. Verhofstadt III is een echte regering, met een regeerverklaring. De ploeg krijgt zondag het vertrouwen in het parlement.

Waar komt de term interimregering dan vandaan?

Begin december liepen de oranje-blauwe formatiegesprekken definitief op de klippen. De impasse leek compleet. Koning Albert en Guy Verhofstadt bedachten toen de oplossing van een noodkabinet. De notie ‘lopende zaken’ zou wat worden verruimd en de ontslagnemende premier wilde tevens het vehikel om de nieuwe staatshervorming voor te bereiden — de Conventie — op de rails zetten. Dat lukte niet.

De afgelopen dagen vervelde de idee van een noodregering naar een heuse interimregering die een urgent regeerprogramma zou uitvoeren. Op deze manier vormt de interimregering de basis van de definitieve regering. Er kwam een heuse miniformatie aan te pas.

Wanneer krijgen we dan een echte regering?

Deze interimregering stopt de ‘teller’. Afgelopen met die vervelende logo’s in kranten met het aantal dagen zonder een regering. De eer in het buitenland is gered. De toekomst van België is niet langer het voorwerp van internationale interesse.

Het regeerakkoord maakt melding van 23 maart als uiterste houdbaarheidsdatum. Die dag laat premier Guy Verhofstadt (Open VLD) de eer aan Yves Leterme (CD&V).

Waarom moet Verhofstadt weg?

Omdat hij geen zin heeft om te blijven. Dit is zijn kabinet niet. Verhofstadt verloor de verkiezingen en vindt dat het premierschap toekomt aan de man van 800.000 stemmen. Wat gaat deze interimregering doen?

Volgens een mededeling van formateur Verhofstadt zal de interimregering ‘door middel van concrete projecten de dringende zaken die de mensen aanbelangen, aanpakken. Daarnaast zullen twee onderhandelingen worden opgestart: één onderhandeling betreft de staatshervorming, de andere de sociale, economische en ecologische hervormingen, die moeten leiden tot de installatie van een definitieve regering’.

Kan deze interimregering iets realiseren?

Dat is de bedoeling. Voorlopig is niet duidelijk wat de regering concreet wil doen.

Wat gebeurt er met de oranje-blauwe deelakkoorden?

Niets. Wellicht kunnen ze als leidraad dienen voor verdere onderhandelingen. Het staat nu al vast dat de PS een en ander zal willen bijsturen. Tegen 23 maart moet er een nieuw regeerakkoord zijn, inclusief een vernieuwd vertrouwen door het parlement.

In hoeverre zal de definitieve regering verschillen van de interimregering?

Aanvankelijk was het de bedoeling dat de huidige paarse regering zo min mogelijk zou worden herschikt. CD&V zou bijvoorbeeld de bevoegdheden van de SP.A-ministers overnemen. Ondertussen wordt om de bevoegdheidsverdeling hard gebikkeld. Het geeft aan dat de wijzingen erg beperkt zullen blijven.

Waarom slechts 14 ministers en geen enkele staatssecretaris?

Het blijft tenslotte een interimregering. De politici hebben het al bont gemaakt. Een volvette regering zou niet goed aankomen bij de publieke opinie. Meteen telt de regering een man minder dan grondwettelijk toegelaten, zijn er slechts 2 vicepremiers (normaal heeft elke deelnemende partij recht op een vicepremierschap) en telt het kabinet geen enkele staatssecretaris.

Vanaf 23 maart verandert dit plaatje. Naast de aanstelling van een nieuwe eerste minister, bijkomende vicepremiers en staatssecretarissen (op de politieke evenwichten te verfijnen) moet er ook een N-VA’er toetreden tot het kabinet. Deze partij blijft momenteel aan de kant omdat er inzake staatshervorming niks is geregeld.

Hoe zeker is 23 maart?

Dat blijft de hamvraag. De onderhandelingen voor een sociaaleconomisch akkoord (onder leiding van Didier Reynders) en voor een communautaire hervorming (onder leiding van Yves Leterme) dienen zich uiterst moeilijk aan. Succes is allerminst gegarandeerd.

Zijn er garanties voor een staatshervorming?

Neen. Deze interimregering beschikt op papier over 101 zetels, dat is een tweederde meerderheid. Maar daarmee is alles, werkelijk alles gezegd.