Elke suggestie van oplossing loopt in deze turbulent actualiteit het riscio achterhaald te zijn nog voor ze geformuleerd is. Ze zal in elk geval wat zot moeten zijn. Wat we nu maken is nooit gezien. Dit land is niet meer wat het was.

Wat moet er dus gebeuren? In ‘normale’ crisisomstandigheden zijn vervroegde verkiezingen de meest evidente noodrem om een totaal geblokkeerde situatie los te maken. Maar dat is nu geen gezonde optie.

Een ander voorstel, een uit de duizend: een tijdelijke overgangsregering van nationale unie, een klassieke tripartite: Leterme I + SP.A. Deze ploeg bestuurt tot juni 2009. Dat is, zonder vakantie, zo’n 10 maanden. In die periode wordt een duidelijk eenmalig, technisch voorstel uitgewerkt om in juni 2009 nog één keer federale verkiezingen zonder gesplitst BHV uit te werken. Zodat die verkiezingen een beetje ordelijk verlopen.

Na juni 2009 hebben we vier jaar zonder regionale of federale verkiezingen, een ongeziene luxe. In die periode moet er een grote, echt grote staatshervorming komen. Een die ingrijpender is dan het maximale compromis dat Leterme I kon bereiken. In de campagne kunnen partijen aan hun kiezers aangeven wat hun voorstellen zijn. En meegeven dat, als dat akkoord er niet in zit, dit België dan finaal voorbij is.

Franstaligen kunnen die democratisch gemandateerde Vlaamse wil niet oneindig blokkeren. Als het dan niet lukt, dan is het tijd voor een plan dat zich niet meer om fatsoen en legaliteit zal kunnen bekommeren.

Heeft het federaal overlegmodel zijn limieten bereikt? Jazeker. Maar voorlopig moeten we in die setting verder, er zijn veel andere uitdagingen die we niet kunnen laten liggen. Bovendien is deze crisis niet helemaal uniek in onze geschiedenis. We hebben het vroeger overleefd. Maar door enkele veranderingen is deze crisis de lastigste ooit.

Het kan een hefboom en hoeft dus geen Vlaamse nederlaag te zijn. Leterme II is meer dan alleen een tijdelijke, sociaal-economische minimumregering, maar een die de stellingen tegen de Belgische muren zet om die na juni 2009 grondig te hertimmeren.

Hoe verschrikkelijk absurd het ook moge klinken: blaas Leterme I(I) nieuw leven in. Op het Paleis moeten ze het ontslag van Leterme misschien maar weigeren. Er is in elk geval rust nodig. Leterme II kan tot juni 2009 het confederale overlegmodel, dat na juni 2009 een akkoord moet sluiten, beter uitwerken en de staatshervorming voorbereiden. Dat wil zeggen rustig en grondig nadenken, veel onderzoeken.

Een echt grote staatshervorming moet in 2008 niet meer verwacht worden. Maar we kunnen nu het nodige doen om ze vanaf juni 2009 te realiseren. En ondertussen dit land toch een beetje fatsoenlijk besturen.

Wie heeft een minder slecht voorstel?