GAZA - De Palestijnse eerste minister van Hamas, Ismaïl Haniyeh, heeft vandaag het ontslag van zijn minister van Binnenlandse Zaken Hani al-Qawasmeh aanvaard. Dat werd vernomen bij officiële Palestijnse bronnen.
‘Premier Haniyeh heeft het ontslag van Hani al-Qawasmeh aanvaard’, aldus het kabinet van de regeringsleider in Gaza.

Qawasmeh had op 23 april zijn ontslag aangeboden. Hij was verbitterd over de samenwerking tussen de veiligheidstroepen om een einde te maken aan de wetteloosheid in de autonome Palestijnse gebieden. Maar tot nu toe had Haniyeh dat geweigerd.

De carrière-topambtenaar Qawasmeh was een compromiskeuze. Beide partijen konden leven met het idee dat de belangrijkste functie op het gebied van veiligheid in zijn handen was. Onmiddellijk na zijn aantreden zette hij stappen om de rivaliserende veiligheidstroepen en milities langzaam maar zeker onder een gezamenlijk commando te plaatsen, volgens Qawasmeh de enige manier om met het geweld en de wetteloosheid in de Gazastrook af te rekenen. Tot daadwerkelijke uitvoering van zijn plannen kwam het echter niet, omdat niemand van de betrokkenen bereid was de macht af te staan. Qawasmehs vertrek maakt een compromis over de netelige vraag wie het veiligheidsapparaat bestiert er niet eenvoudiger op.

Het vertrek van Qawasmeh is een gevoelige klap voor de pas in maart geformeerde eenheidsregering van Fatah en Hamas. Qawasmeh dreigde twee weken geleden al met opstappen, uit onvrede over het uitblijven van daadkrachtige maatregelen tegen de wetteloosleid en het geweld in de Gazastrook. Hamas-premier Ismail Haniyeh weigerde toen Qawasmehs ontslag te aanvaarden. De premier zal de leiding van het ministerie van binnenlandse zaken op zich nemen totdat een vervanger voor Qawasmeh is gevonden.

Ondanks een door bemiddeling van Egypte tot stand gekomen bestand kwam het in de nacht van zondag op maandag en op maandag op verschillende plaatsen in de Gazastrook toch weer tot gevechten tussen aanhangers van Fatah en Hamas.

Bij de gevechten kwamen twee Fatah-strijders om het leven en vielen in beide kampen ten minste tien gewonden. In het afgelopen etmaal kwamen in totaal zes mensen om het leven en raakten er 52 gewond, zeiden ziekenhuismedewerkers.

Egyptische bemiddelaars hadden de twee partijen zondagavond bij elkaar gebracht en zover gekregen dat zij toezegden hun strijders terug te trekken en gevangenen uit te wisselen. Enkele uren later braken echter nieuwe gevechten uit. Volgens Fatah vielen aanhangers van Hamas een Fatah-kantoor aan. Hamas beweerde dat Fatah-aanhangers een controlepost die door Hamas-strijders werd bemand hadden aangevallen.

In de straten van Gaza-stad hielden zich gemaskerde strijders van beide partijen op. Leden van de Fatah-gezinde Nationale Veiligheidsmacht verschansten zich rond het kantoor van president en Fatah-leider Mahmoud Abbas, die zelf in Ramallah op de Westoever verbleef.

Het geweld laaide zondag op nadat een Fatah-commandant en zijn lijfwacht in een hinderlaag van Hamas waren gedood. In de schietpartij die daar op volgde werden twee medewerkers van een met Hamas verbonden krant uit een taxi gesleurd en neergeschoten. Beiden overleden later aan hun verwondingen. Voorts zette de ontvoering van een bekende Hamas-geestelijke een hele reeks ontvoeringen in gang. Over en weer werden zeker veertien mensen ontvoerd, zei een Hamas-medewerker.

Het geweld zet de fragiele politieke alliantie tussen Hamas en Fatah onder druk. De wederzijdse belangen die bij de samenwerking gediend zijn - geen van beide kan alleen regeren en het is te onrustig voor nieuwe verkiezingen - maken het echter onwaarschijnlijk dat een van hen uit de eenheidsregering zal stappen.

In Israël werd zondag in het zogenoemde veiligheidskabinet door ministers de strategie besproken ten aanzien van de raketaanvallen die bijna dagelijks vanuit de Gazastrook op Israël worden uitgevoerd. Hoewel een tegenoffensief met raketten en een invasie in de Gazastrook zijn voorgesteld, zijn de meeste ministers, onder wie minister van defensie Amir Peretz, om diplomatieke redenen voorstander van een voorzichtiger benadering. Zij zijn zich ervan bewust dat militair ingrijpen de vorderingen in het vredesproces tussen Israël en de Palestijnen teniet zou kunnen doen.

De Jordaanse koning Abdullah zegde zondag een bezoek aan de Westoever af vanwege slecht weer. Zijn geplande besprekingen met Abbas worden verschoven. Volgens Abdullah begint de tijd te dringen voor vredesbesprekingen op basis van een Arabisch plan, waarin Israël erkenning wordt aangeboden als het zich terugtrekt uit de gebieden die het in 1967 heeft veroverd.

Dinsdag wil de Jordaanse koning het plan bespreken met de Israëlische premier Ehud Olmert. Ondanks het aandringen van Abdullah lijkt het Arabische plan politiek vooralsnog niet haalbaar. Zowel Olmert als Abbas staat te zwak om het plan aan de eigen achterban te verkopen.