G8 behoedzaam te werk met democratisering Midden-Oosten
De G8-leiders Foto: epa
SAVANNAH - De G8-leiders hebben vandaag afgesproken dat ze met regeringen, bedrijven en maatschappelijke groeperingen in het Midden-Oosten en Noord-Afrika zullen samenwerken om ,,vrijheid, democratie en welvaart voor allen'' te bereiken. Zij erkenden echter dat succesvolle hervormingen van de landen zelf moeten komen en dat veranderingen niet van buitenaf kunnen worden opgelegd.

Het Midden-Oosten en de Noord-Afrikaanse landen hebben geen behoefte aan ,,missionarissen van democratie'', zei de Franse president Jacques Chirac. ,,Opgelegde waarden worden nooit geassimileerd'', zei hij. ,,Ze blijven altijd de bijsmaak van vernedering houden.''

De Turkse premier Recep Tayyip Erdogan benadrukte dat het Midden-Oosten en Noord-Afrika niet zomaar bij elkaar geveegd kunnen worden en dat het karakter en de tradities van elk land in aanmerking moeten worden genomen.

Jordanië zei dat de G8 middelen en expertise kan bijdragen, maar niet moet proberen zijn eigen ideeën op te leggen, omdat dat alleen maar averechts zal werken. Echte hervormers in de regio zouden alleen maar worden gehinderd door initiatieven die worden gezien als opgelegd van buitenaf. Tegenstanders zullen hervormingsvoorstellen dan afdoen als het uitvoeren van een westerse agenda, zei Jordanië.

Turkije en Jordanië waren met vijf andere Arabische landen uitgenodigd om de discussie over het Midden-Oosten bij te wonen op de top van de acht belangrijkste industrielanden die tot en met donderdag wordt gehouden op een eiland voor de kust van de Amerikaanse staat Georgia.

Het door Bush aangekondigde hervormingsplan stond hoog op de agenda van de G8-top, maar de uitvoering ervan wordt overgelaten aan al lopende, merendeels Europese samenwerkingsprogramma’s. Woordvoerder Anthony Gooch van de Europese Unie zei dat de Amerikanen hebben ingezien dat Europa belangrijk werk doet in het Midden-Oosten en besloten hebben niet opnieuw ,,het wiel uit te vinden''.

Concrete afspraken waar de verschillende groepen in de regio desgewenst hun voordeel mee kunnen doen zijn:

- een fonds van honderd miljoen dollar ten behoeve van het bedrijfsleven
- regelmatig overleg tussen ministers van de G8 met hun collega’s in het Midden-Oosten
- leningen voor kleine ondernemers, met name vrouwen
- programma’s om analfabetisme te bestrijden
- het opleiden van 100.000 extra leraren in de komende vijf jaar