PARIJS - De Amerikaanse inlichtingendienst CIA heeft van 2003 tot 2005 in geheime detentiecentra in Polen en Roemenië terreurverdachten vastgehouden, ondervraagd en mogelijk ook gemarteld. Dat zegt de speciale onderzoeker van de Raad van Europa, de Zwitserse senator Dick Marty, in een vrijdag verschenen rapport. Daarin beschuldigt hij Duitsland en Italië ervan zijn onderzoek te hebben willen dwarsbomen.
Het rapport, gebaseerd op gesprekken met anonieme bronnen binnen de CIA en andere inlichtingendiensten, stelt dat het netwerk van geheime gevangenissen in Europa het resultaat was van een samenwerkingsverband binnen de NAVO tussen de Verenigde Staten en zijn bondgenoten.

Deze vorm van detentie van terreurverdachten vond in Europa plaats, omdat de Amerikaanse wet het nooit zou toestaan, aldus het rapport. Hoewel de centra ook naar Europese maatstaven illegaal waren, sloten Europese landen daarvoor hun ogen, of werkten er zelfs actief aan mee, schrijft de Zwitser in zijn rapport.

Al-Qaeda

De prominente terreurverdachten Abu Zubaydah, een belangrijk lid van Al-Qaeda, en Khalid Sheikh Mohammed, naar eigen zeggen het brein achter de aanslagen van 11 september, zijn volgens Marty in een van de geheime centra vastgehouden.

De gevangenissen werden volgens Marty 'rechtstreeks en exclusief' door de CIA gerund, en daarom is het goed mogelijk dat zelfs binnen de Poolse en Roemeense overheid maar weinig mensen van de illegale praktijken van de CIA op de hoogte waren.

Rode loper

De Poolse oud-minister van defensie Jerzy Szmajdzinski deed de beschuldigingen af als 'politieke fictie' en zei sarcastisch: 'Natuurlijk, ik heb alles georganiseerd en de rode loper voor ze uitgelegd'.

De Roemeense senator Norica Nicolai, die een parlementair onderzoek naar de aantijgingen leidde, noemde de conclusies van Marty 'compleet ongefundeerd'.

Geen harde bewijzen

Ook Duitsland verwierp de beschuldigingen aan zijn adres, dat de regering het onderzoek heeft willen saboteren. Woordvoerder Thomas Steg zei dat de Duitse regering weliswaar uit de media berichten had vernomen over heimelijke transporten van terreurverdachten, maar dat ze geen harde bewijzen kende voor de transporten of de gevangenissen. Ook eerdere rapporten van Marty leverden daarvoor geen overtuigend bewijs, zei Steg.

Ten aanzien van de geheime vluchten van de CIA in Europa zegt het rapport dat bewezen kan worden dat tussen 2003 en 2005 ten minste tien vluchten naar Polen en Roemenië zijn uitgevoerd om gevangenen af te zetten.

Die vluchten waren afkomstig uit Dubai in de Verenigde Arabische Emiraten en Rabat in Marokko en het merendeel daarvan werd opzettelijk geheim gehouden, zo stelt het rapport.