'Enkel in regering met Leterme als premier'
Het kartel CD&V/N-VA stapt enkel in een regering als Yves Leterme premier wordt. Dat melden beide partijen op een persconferentie. Het kartel meent dat het CDH verantwoordelijk is voor het mislukken van de communautaire gesprekken. Het is volgens het kartel nu aan de koning om een initiatief te nemen.
De ex-formateur behoudt intussen de volle steun van zijn partij. 'Leterme verdient een standbeeld', zo vatte Vandeurzen de lof van de CD&V-achterban aan het adres van Leterme samen. Leterme zelf kreeg eerder een groot applaus van de algemene vergadering van zijn partij. 'We zijn Leterme dankbaar voor zijn eindeloze geduld, zijn inspanningen dag en nacht en zijn legendarische hardnekkigheid', aldus Vandeurzen.

Ook volgens N-VA-voorzitter Bart De Wever heeft Leterme 'een bijna bovenmenselijke inspanning geleverd'. Leterme heeft volgens hem ook bewezen dat hij niet ten allen prijze premier wou worden. 'Hij heeft geen status quo aanvaard om in de Wetstraat 16 binnen te raken langs een achterdeur', stelde De Wever.

Het Vlaamse kartel betreurt dat de moeizaam bereikte deelakkoorden rond onder meer justitie, migratie en leefmilieu door het mislukken van de communautaire gesprekken 'dreigen ondergesneeuwd te raken'.

Ultiem voorstel

Ook op het communautaire vlak was er volgens het kartel veel bereikt. Dat CDH uiteindelijk weigerde te antwoorden op de ultieme vragen van Leterme, wordt de Franstalige zusterpartij zwaar aangerekend. Volgens De Wever draagt CDH een grote verantwoordelijkheid in het mislukken van de gesprekken. Vandeurzen, hekelde de houding van CDH , verwijzend naar de fiscale incentives voor bedrijven. 'Dat heeft voor ons altijd op tafel gelegen. De Franstaligen waren op de hoogte van die eis', klonk het.

Dat het ultieme voorstel van Leterme er vrijdagavond kwam, was volgens Vandeurzen absoluut nodig. 'We zitten niet maanden aan tafel om uiteindelijk te discussiëren over punten en komma's en over manieren waarop men zaken kan afschermen en achteraf verklaringen kan afleggen over wat men heeft tegengehouden', aldus Vandeurzen, die ook het woord 'kafkaiaans' in de mond nam.

Volgens De Wever heeft het kartel 'altijd aan één koord getrokken' en zich steeds verantwoordelijk en redelijk opgesteld. 'Wij hebben nooit gezegd dat iets te nemen of te laten was', aldus De Wever. Vandeurzen wilde ook het beeld corrigeren dat voor het kartel alles om de staatshervorming draaide en dat het kartel 'zijn wil wilde dicteren aan de Franstaligen'. 'De staatshervorming is voor ons geen doel op zich, maar een middel om een aantal zaken te realiseren.'

Vandeurzen noemde de huidige crisis 'zeer ernstig'. Hij meent dat er nu moet gezocht worden naar 'een nieuwe consensus over de toekomst van België'. Daarvoor is 'wederzijds respect' nodig.

Het initiatief ligt volgens het kartel nu bij de koning. De partijen en de kartels zullen zich de komende dagen moeten beraden. Het is volgens Vandeurzen voorlopig nog te vroeg om te speculeren over mogelijke nieuwe regeringscoalities.

Andere oplossingen

Nu een regeringsvorming met CDH uitgesloten lijkt, moet gekeken worden naar 'andere oplossingen'. Wat die mogelijke oplossingen zijn, is nog niet helemaal duidelijk. Een constructie waarbij CDH vervangen wordt door Ecolo lijkt een mogelijke piste, al wilde nog geen enkele CD&V'er dat echt hardop zeggen. Michel Doomst meent wel dat gezocht moet worden naar 'en andere politieke familie'.

Voor anderen liggen de zaken moeilijker dan dat. 'Dit gaat over meer dan de vervanging van Leterme door Reynders en van CDH door Ecolo. Dit is een ernstige crisis van het regime', zei Eric Van Rompuy.