Staat de ‘Grote Rotatie’ voor de deur?
Foto: aandelen of obligaties?
Al jaren wordt er gesproken over een zogenaamde ‘Grote Rotatie’, een massale beweging uit obligaties. Al even lang bleek dat praat voor de vaak, maar nu merkt Nico Pantelis dat er onderhuids toch wat lijkt te bewegen.

Het moet een van de meest geciteerde fenomenen zijn in de financiële markten: de Grote Rotatie. Vaak wordt deze voorspelling gemaakt door hedgefondsbeheerders die ‘long’ aandelen zitten en ‘short’ obligaties, en die dit soort berichten uitsturen om er zelf van te profiteren. Het aantal voorspellingen van een ‘Grote Rotatie’ uit obligaties en in aandelen is bijna niet bij te houden als je even op Google zoekt. Zo gaf de bekende hedgefondsbeheerder Ray Dalio, toch niet van de minste, in 2013 tijdens een interview met CNBC al aan dat 2013 het jaar van de ‘Grote Rotatie’ zou worden. Het resultaat liet zich raden: obligaties bleven geld aantrekken.

Maar nu zijn er de eerste tekenen dat de ‘Grote Rotatie’ wel eens meer zou kunnen zijn dan een loze voorspelling. Want de rotatie begint tractie te krijgen.

Door de Griekse saga en de bruuske stijging van de Duitse rentevoeten op het lange eind van de curve zijn er in producten die investeren in obligaties (zowel ETF’s als fondsen) forse outflows geweest in de week van 17 juni. De cijfers zijn niet min: obligatiefondsen hebben netto 10,3 miljard dollar zien uitstromen terwijl aandelenfondsen maar liefst 10,8 miljard geld hebben aangetrokken, aldus een studie van Bank of America Merrill Lynch die gebaseerd is op cijfergegevens van EPFR Global. Obligatiefondsen tekenen zo de sterkste outflow op in een periode van twee jaar, en dat op wereldschaal! Aandelenfondsen daarentegen tekenden de sterkste netto-inflows op in drie maanden.

monthly bond flows

Als we meer in detail kijken, dan hebben Amerikaanse aandelenfondsen 6 miljard dollar aangetrokken, Japanse aandelen zogen 3,5 miljard dollar vers geld aan en Europese aandelenfondsen 1,8 miljard dollar. Fondsen die investeren in aandelen uit de emerging markets verloren 2,2 miljard dollar. Ook geldmarktfondsen zagen enorme bedragen wegvloeien: meer dan 11,5 miljard dollar.

De ‘exit’ uit obligaties valt samen met vrees voor afnemende marktliquiditeit. Als je immers spreekt met professionals uit de marktenzalen die obligaties verhandelen, dan merk je een opmerkelijke afname van de liquiditeit, zeker in investment grade bedrijfsobligaties, maar ook in staatspapier. Dat was voordien ondenkbaar. Daarbij komt nog eens de zenuwachtigheid rond een nakende renteverhoging in de VS en de problemen in Griekenland.

Om de zaken in perspectief te plaatsen: over de afgelopen zes jaar trokken obligatiefondsen maar liefst 1,2 biljoen dollar aan, terwijl aandelenfondsen ‘slechts’ 573 miljard dollar aantrokken. Uitgedrukt in een andere graadmeter: over dezelfde periode waren de netto-inflows in aandelenfondsen goed voor slechts 6% van de beheerde activa, tegenover maar liefst 66% voor obligatieproducten.

Op zich is dat perfect rationeel verklaarbaar gedrag van beleggers, want obligaties zitten al zo’n dertig jaar in een seculaire stierenmarkt, met voortdurend dalende rentevoeten. Waarom het aandelenrisico lopen als je met staatsobligaties, zeker deze met een lange ‘duration’ (rentegevoeligheid) prima rendementen kon boeken elk jaar, in de vorm van stevige coupons en meerwaarden?

cumulatieve bond flows

Bij Slim Beleggen argumenteren we al langer dan vandaag dat deze seculaire beweging voor obligaties nu ten einde loopt. Deze beweging is al jaren aan de gang en net zoals elke stierenmarkt zal ze eindigen met een ‘big bang’. Het is immers best mogelijk en zelfs waarschijnlijk dat we in april van dit jaar de absolute dieptepunten van de rentes hebben gezien.

De correctie op de obligatiemarkten is volgens ook te bekijken in het kader van een ‘reset’ van beleggersrisico. De afgelopen jaren was de volatiliteit op de financiële markten immers bijzonder laag. Koersen schommelden al bij al vrij weinig. Dat was ook te danken aan de stabiliteit op de obligatiemarkten, enkele schokken niet te na gesproken zoals in 2011-2012, tijdens de Europese schuldencrisis. Portefeuilles floreerden als nooit te voren en haalden rendement uit twee bronnen: lagere obligatierentes en stijgende aandelenmarkten. Een perfect omgevingsklimaat als het ware.

De komende jaren zal volgens ons echter blijken dat een ‘re-pricing’ van beleggingsrisico zal plaatsvinden, naar alle waarschijnlijkheid op de obligatiemarkten. Aandelenkoersen zouden hier wel eens fors van kunnen profiteren, met name als inflatie binnen de perken blijft. Als blijkt dat de beleggingsinstrumenten die voordien als ‘ultraveilig’ worden beschouwd dat niet langer zijn, zal hun aantrekkelijkheid verdwijnen als sneeuw voor de zon, en zullen risicovollere alternatieven paradoxaal genoeg minder risico inhouden. Dat geldt voor aandelen, maar net zo goed voor grondstoffen, goud en andere tastbare activa, die tegenhangers zijn voor deze ‘papieren beloften’ die obligaties uiteindelijk nog steeds zijn.

De auteur is gediplomeerd beleggingsadviseur en oprichter van de advieswebsite Slim Beleggen. Hij publiceert deze column in eigen naam. Slim Beleggen publiceert 4 analyserapporten: het Goud & Zilver Rapport, het Technologie Rapport, het Grondstoffen Rapport en het Groeimarkten Rapport. Daarnaast publiceert Slim Beleggen een gratis nieuwsbrief.

Like ons op Facebook: SlimBeleggen -- Volg ons op Twitter: @SlimBeleggen