Twee maanden geleden hadden maar weinig inwoners van St. Louis van de Belgische bierreus InBev gehoord, behalve dan van zijn bekendste biermerken Stella Artois en Beck's. Nog minder van hen kenden de naam van de man aan het roer.

Even doorspoelen naar vandaag. InBev, wereldwijd de op een na grootste brouwer, na SABMiller, heeft de Amerikaanse brouwerijgroep Anheuser-Busch na een korte maar hevige strijd overgenomen voor 52miljard dollar. Ceo Carlos Brito volgt op die manier August A. Busch IV op als de nieuwe koning van de King of Beers, Budweiser.

Brito, 48 jaar oud, is een product van zijn Braziliaanse oorsprong. Brito, van opleiding ingenieur, raakte minder dan twintig jaar geleden gefascineerd door de wereld van het brouwen, door toedoen van een miljardair die zijn universitaire opleiding financierde. Na amper vijftien jaar was hij opgeklommen tot ceo en had hij een reputatie opgebouwd als een uitzonderlijk verstandige man en een pientere dealmaker, die steeds het kostenplaatje nauwlettend in het oog hield.

'Je kunt Carlos Brito van veel dingen beschuldigen', zegt Robb Mann, een analist van Collins Stewart in Londen. 'Maar niet dat hij dom is.'

Het steil opwaartse pad dat Brito heeft gevolgd, loopt gelijk met de evolutie van de biergroep die hij leidt en met de toenemende globalisering van de bierindustrie. Die globalisering is een van de hoofdredenen waarom Anheuser-Busch nu wordt overgenomen door zijn ambitieuze Belgisch-Braziliaanse rivaal.

In het begin van Brito's carrière was er amper sprake van concurrentie over de landsgrenzen heen. Brouwers hielden hun deuren wagenwijd open en deelden hun best practices met elkaar. Ironisch detail: een van de eerste opdrachten die Brito kreeg toen hij werkte als financieel analist bij de Braziliaanse brouwer Companhia Cerverjaria Brahma, was een bezoek aan St. Louis.

'Het eerste wat ik toen deed, in 1990, was Anheuser-Busch bezoeken', zegt Brito, tijdens een interview in New York. 'We leerden er hoe het bedrijf omging met groothandelaars, productplacement, productkwaliteit, productiviteit -een heleboel dingen.'

Achttien jaar later staat Brito weer voor de deur van de brouwerij in Pestalozzi Street, zij het deze keer met een cheque in zijn hand.

Brito komt niet uit een bierdynastie, in tegenstelling tot zijn grote rivaal August BuschIV. Hij groeide op in Brazilië en zat twaalf jaar lang op school bij de jezuïeten. De leraars spraken hem er met zijn familienaam aan, en dat is tot vandaag zo gebleven. 'Alleen mijn moeder en mijn vrouw noemen mij Carlos', zegt Brito. 'Alle anderen noemen me Brito.'

Hij behaalde een diploma werktuigkundig ingenieur aan de universiteit van Rio de Janeiro. Eens dat diploma op zak, ging hij in Duitsland aan de slag bij de autofabrikant Daimler-Benz. Later keerde hij terug naar Brazilië, in dienst van de Brits-Nederlandse oliegigant Shell.

In de late jaren tachtig zocht Brito een nieuwe uitdaging. Hij werd toegelaten tot het MBA-programma aan de Graduate School of Business van Stanford, maar hij kon zijn inschrijvingsgeld voor het eerste jaar niet betalen. Een vriend die ook bij Shell werkte, regelde een afspraak voor Brito met de gezaghebbende zakenbankier Jorge Paulo Lemann, de stichter van Banco Garantia, het Goldman Sachs van Brazilië.

Lemann, een voormalige tennisvedette met een Harvard-diploma op zak, stemde ermee in om Brito's opleiding te bekostigen. Op twee voorwaarden: Brito moest regelmatig verslag uitbrengen van zijn vorderingen en hij moest beloven om zelf studenten te steunen zodra hij het zich zou kunnen veroorloven. Brito moest ook twee weken voor Lemann werken bij Garantia voor hij naar Stanford trok.

Brito stuurde Lemann vanuit Stanford elke maand een brief. Hij kreeg een goede band met de miljardair, die vandaag nog steeds een belangrijke aandeelhouder is van InBev en die op nummer 172 staat in de Forbes-lijst van rijkste mensen ter wereld. Die band bleef, ook nadat Brito in 1989 zijn MBA had behaald aan Stanford. Rond die tijd kocht Lemann, samen met enkele van zijn partners bij Garantia, de geplaagde brouwerij Brahma. Brahma was op dat moment het op een na grootste bier in Brazilië, maar het merk verloor marktaandeel.

Brito had al voor twee grote multinationals gewerkt, maar het was zijn korte ervaring bij Garantia die hem over de streep trok. 'Ik heb respect voor alle bedrijven waarvoor ik gewerkt heb', zegt Brito. 'Maar uiteindelijk werd ik gebeten door de bedrijfscultuur bij Garantia. Ik kon mij erin terugvinden.'

Brito's opleiding stopte niet na Stanford. Bij Brahma kreeg hij de leiding over het sales team, en enkele jaren later werd hij head of operations. Op zijn 43ste werd hij ceo van de brouwerijgroep Companhia de Bebidas das Americas, beter bekend als AmBev.

De invloed van Lemann en de andere Garantia-partners die zich inkochten bij Brahma, onder wie Marcel Telles en Carlos Alberto Sicupira, is nog steeds voelbaar in de bedrijfscultuur, en wel in de voortdurende honger naar fusies en overnames, zeggen analisten. 'AmBev had zijn wortels in fusies en overnames, en dan nog gewaagde ook', zegt analist Robb Mann. 'Ze zijn er erg goed in. Eigenlijk zijn ze er verdomd briljant in.'

Een van de strafste deals was de participatie in Quilmes Industrial in Buenos Aires, op het hoogtepunt van de economische crisis in Argentinië in 2002. 'Veel mensen verafschuwden het, maar AmBev zag het als een kans', zegt Mann. Op dezelfde manier gebruikte InBev de zwakke dollar in zijn eigen voordeel in de jacht op Anheuser-Busch. August Busch haalde dat ook aan in zijn brief van 26juni, waarin hij het eerste bod van InBev verwierp.

Brito op zijn beurt boogt op het palmares van InBev inzake fusies en overnames, en op de bekwame manier waarop het bedrijf nieuwe activiteiten integreert. Anderzijds wordt hij nijdig van de kritiek als zou InBev opportunistisch zijn, zonder respect voor de brouwtraditie. 'InBev is geen hefboomfonds', zegt Brito. 'Wij brouwen al langer bier dan Anheuser-Busch. Interbrew bestaat sinds 1366, Brahma sinds 1888.'

Tijdens het 75minuten durende interview straalt Brito energie en gedrevenheid uit. Hij houdt ervan om de bedrijfscultuur van InBev op te hemelen, maar ontwijkt liever persoonlijke vragen.

'Ik heb geen hobby's. Ik heb vier kinderen en ik ben nog altijd getrouwd met dezelfde vrouw -ik ben erg saai', zegt Brito. Hij jogt, maar enkel om fit te blijven. Het is een van de weinige domeinen waarin hij niet de beste wil zijn. Hij is geen sportfanaat, maar hij gebruikt vaak metaforen uit de sportwereld. Zo rangschikt hij sales-mensen zoals dat met voetbalteams gebeurt en vergelijkt hij zijn beste werknemers met de most valuable players (MVP), de beste pionnen in het basketbal.

In een speech die Brito in februari in Stanford gaf, zei hij dat amper 250 van de 85.000 InBev-werknemers 'echt het verschil maken'. Het is dat soort uitspraken dat Brito bij zijn criticasters de reputatie opleverde dat hij winst verkiest boven mensen.

'Kijk maar naar de Verenigde Staten', zei Brito. 'Jullie hebben most valuable players, toch? Niemand vindt het politiek incorrect dat er in de sport MVP's zijn. Waarom zou het dan niet mogen in een bedrijf?'

Brito voelt zich thuis, terwijl hij werkt aan een vergadertafel in het kantoor van een pr-firma, op de dertigste verdieping van een gebouw in midtown Manhattan. Er liggen enkel een laptop en een gsm. In het hoofdkantoor van InBev, in Leuven, hebben Brito en zijn naaste medewerkers geen weelderige hoekkantoren. Ze zitten naast elkaar aan een grote tafel, zoals op de beursvloer op Wall Street, zodat de onderlinge interactie 'gesmeerd' wordt, zegt Brito.

Voor Brito zijn een hemd met open kraag en mocassins de norm, niet een duur pak. Hij draagt een plastic horloge, geen Rolex. Om zijn rechterpols draagt hij een polsbandje van Livestrong. Het gebrek aan stijve formaliteit is niet alleen Brito's persoonlijke stijl, het is een uitvloeisel van het rechttoe-rechtaanbeleid bij InBev.

Brito heeft een hekel aan de snoeverige zakenlui die vandaag vrijwel de norm zijn. Hij en de andere leden van de raad van bestuur vliegen enkel in business class als de vlucht langer dan zes uur duurt. Anders vliegen ze in economy. Er zijn geen bedrijfswagens, gratis bier of voorbehouden parkeerplaatsen. Brito: 'Wie er het eerst is, staat in de schaduw.'

Vergelijk die aanpak met die van Anheuser-Busch, met zijn verzameling bedrijfsjets, een eigen kapperszaak en bedrijfswagens voor de raad van bestuur. Elke werknemer krijgt elke maand twee kratten bier gratis en gratis toegang tot de themaparken van Anheuser-Busch.

Analisten voorspellen dat een clash tussen de bedrijfsculturen van InBev en Anheuser-Busch onvermijdelijk is. 'Ik denk dat we heel wat gemor zullen horen', zegt Tom Pirko, de voorzitter van Bevmark, een bedrijf uit Californië dat Anheuser-Busch begeleidt en het raad geeft. 'De Brazilianen zijn jongens die hun zin erg hard doorvoeren. Carlos zal wild om zich heen zwaaiend binnenkomen. Iedereen kan maar beter leren snel weg te duiken. Want dat is nu eenmaal Carlos.'

Het gebrek aan hoogdravendheid is een van de aspecten van de bedrijfscultuur bij InBev, net als het belang dat de brouwer hecht aan zijn eigenaars. Het bedrijf wil zoveel mogelijk de belangen van zijn werknemers en raad van bestuur verzoenen met die van zijn aandeelhouders. Brito vindt het goed dat zijn werknemers en managers een deel van hun verloning in aandelen krijgen -niet in aandelenopties- omdat aandelen stijgen of dalen volgens de prestaties van het bedrijf.

Een ander stokpaardje van InBev is het zogenaamde zero-based budgeting. Volgens die methode moet elke uitgavenpost elk jaar weer worden goedgekeurd, en mag je niet zomaar het budget van het jaar voordien verhogen.

Brito bevestigde zijn reputatie van cost-cutter toen hij korte tijd aan het hoofd stond van InBev Noord-Amerika. Slechts enkele maanden na zijn aanstelling in 2004 -toen InBev ontstond uit de fusie tussen Interbrew en AmBev- doekte Brito de brouwerij van Labatt Blue in Toronto op. Hij zette twintig procent van het personeel op straat.

'Ik heb de indruk dat Carlos Brito naar hier kwam om de dingen op zijn manier te doen', zegt Guy McClelland, een voormalige manager bij Labatt, die opstapte één jaar voor Brito de touwtjes in handen nam. Hij staat nu aan het hoofd van een firma in Toronto die bier importeert.

'Er is één ding waar je niet om heen kunt: Brito heeft in vijf jaar tijd de winst van Labatt vrijwel verdubbeld', aldus McClelland. 'Het stond buiten kijf dat er een mogelijkheid was om links en rechts vet weg te snijden. Dat is een moeilijke discussie. Werkte je bij Labatt, dan was je in de regel ongelukkig. Was je een aandeelhouder van Labatt, dan was je extatisch.'

Brito is zich bewust van zijn reputatie. Hij wordt wat ongemakkelijk bij vragen over het feit dat hij het mobieltje liet blokkeren van werknemers met te hoge telefoonrekeningen. Maar die nauwgezette aandacht voor details is een deel van het succesverhaal van InBev.

'We zijn dol op details. Onze business is er een van details', zegt Brito. 'Het draait allemaal om volume, dus telt elke cent. Wij verkopen geen vliegtuigen of juwelen.'

Ook al beloofde Brito om alle twaalf de Anheuser-Busch-brouwerijen open te houden, analisten gaan ervan uit dat InBev ingrijpende besparingen gaat doorvoeren. Brito is een pak minder sterk in het opdrijven van de inkomsten, vinden analisten. 'Het staat buiten kijf dat hij sterk is in kostenbesparingen', zegt Andrew Holland, een analist van Dresdner Kleinwort in Londen. 'Elk bedrijf heeft overtollig vet dat je kunt wegsnijden. Het gevaar is dat je daarbij te enthousiast wordt en in het vlees gaat snijden.'





© St. Louis Post Dispatch

Vertaling: Stijn De Wolf