U las meer over de sterktes en zwaktes van uw gemeente en dacht: 'Maar waar komen die data vandaan? En hoe komt De Standaard aan dit getal?' Hieronder vindt u een overzicht van databronnen en definities.

Het merendeel van de data uit de gemeenteprofielen haalden we uit de recent gelanceerde Gemeente- en Stadsmonitor van het Agentschap Binnenlands Bestuur en Statistiek Vlaanderen. Op die website staan meer dan 200 indicatoren, waaronder meer dan 80 indicatoren die afkomstig zijn uit een grootschalige bevraging bij de inwoners van elke Vlaamse gemeente (2017). Hieronder vindt u voor elk onderdeel wat meer details over de gebruikte gegevens. 


'Welkom in uw gemeente'

De tekst uit de eerste paragraaf is gebaseerd op de indicator 'tevredenheid over de gemeente' (link) en meer bepaald op het percentage van de inwoners dat heeft aangegeven eerder/zeer tevreden te zijn over hun gemeente. 


Inwoners en vreemde culturen ('Wakker worden')

Bij Statbel vonden we het aantal inwoners van elke gemeente op 1/1/2017 (link). Het aandeel inwoners van vreemde origine komt uit de Kruispuntbank van de Sociale Zekerheid en geeft de ratio weer van het aantal personen van buitenlandse herkomst (EU en niet-EU) ten opzichte van de totale bevolking op 1 januari 2016 (link).

In de survey werden ook enkele vragen gesteld over de 'Houding tegenover verschillende culturen' (link). Wij gebruikten de percentages van de inwoners die het eerder of helemaal eens waren met de stellingen 'Ik vind dat er in mijn gemeente te veel mensen uit een andere cultuur wonen' en 'Als je mensen uit een andere cultuur beter leert kennen, blijken ze best sympathiek te zijn'.


Mobiliteit ('Allez, en route')

Het aantal mensen dat zich met de wagen verplaatst, haalden we uit de indicator 'Dominant vervoersmiddel voor verplaatsingen tussen woonplaats en werk, school of opleiding' (link). Verder gebruikten we hier cijfers over de tijdsduur en afstand van de verplaatsing tussen de woonplaats en werk, school of opleiding (link), over het aandeel van de inwoners dat het veilig vindt om te fietsen in de buurt/gemeente (link)

Voor de tevredenheid over de staat van de fiets- en voetpaden combineerden we twee datasets. Uit de stadsmonitor haalden we voor de 13 Vlaamse centrumsteden het percentage dat tevreden is met de staat van fiets- en voetpaden (link). In de overige gemeenten konden inwoners reageren op de stellingen 'de voetpaden zijn in goede staat' en 'de fietspaden zijn in goede staat' (link). Daar namen we het gemiddelde van de percentages inwoners die het eerder/helemaal eens zijn met deze twee stellingen. 


Kleuters, kinderen en onderwijs ('Peuter mee aan boord?')

Cijfers over het aantal kinderen tussen 0 en 3 jaar in elke gemeente en het aantal opvangplaatsen per 100 kleuters komen van Kind & Gezin (Q3 2017, link). De tevredenheid over kinderopvang werd bevraagd in de survey van de Gemeentemonitor (link).

Het aantal kinderen dat 's ochtends aan de schoolpoort is de optelsom van leerlingen in het kleuteronderwijs (link) en leerlingen in het lager onderwijs (link) en komen van het Departement Onderwijs.

Voor de leerachterstand gebruikten we het percentage van kinderen met 1 jaar schoolse vertraging (Departement Onderwijs 2017, link)


Werk en inkomen ('Aan de slag')

Om de werkzaamheidsgraad te bepalen, keken we naar het gemiddelde van werkende mannen en vrouwen tussen 20 en 64 jaar (Kruispuntbank Sociale Zekerheid en Steunpunt Werk 2015, link).

Het netto fiscaal inkomen haalden we dan weer bij Statbel, waar we keken naar het gemiddeld fiscaal inkomen per inwoner van de personenbelasting in 2015 (link).

De federale overheidsdienst Maatschappelijke Integratie publiceerde cijfers over het aantal inwoners van elke gemeente met een (equivalent) leefloon (link). 'Is het in het afgelopen jaar voorgekomen dat jij of iemand van het gezin om financiële redenen een of meer rekeningen niet kon betalen?' Ook dat was een vraag in de survey van de Gemeentemonitor die we gebruikten (link). 


Groen ('Een frisse neus halen')

De Vlaamse Instelling voor Technologisch Onderzoek (VITO) heeft zes verschillende soorten typologieën van groen gedefinieerd: woongroen, buurtgroen, wijkgroen, stadsdeelgroen, stadsgroen en stadsbos. In dit verhaal hebben we de focus gelegd op wijkgroen: groen met een minimumoppervlakte van 10 hectare dat binnen 800 meter van de woonst zou moeten liggen. We gebruikten het aandeel van de totale oppervlakte van de gemeente die wordt ingenomen door wijkgroen, alsook het aandeel inwoners dat binnen die 800 meter van wijkgroen woont (link).

Zowel de tevredenheid met de groenvoorzieningen in de buurt (link) als de tevredenheid met het zicht op groen vanuit de woning (link) werden bevraagd in de Gemeentemonitor-survey.


Bestuur ('In het gemeentehuis')

Voor de Vlaamse gemeenten keken we naar de tevredenheid met de plaatselijke fysieke dienstverlening (link). In de 13 centrumsteden is die dienstverlening niet bevraagd. Daar hebben we het dan ook over tevredenheid met de loketvoorzieningen van de stad (link).

De gemeentefinanciën komen van het Agentschap Binnenlands Bestuur, waar we de cijfers over de totale belastingopbrengst van het bestuur in 2016 (link) deelden door het aantal inwoners aan het begin van datzelfde kalenderjaar.


Wonen ('Huiswaarts')

De huizenprijzen komen van Statbel (link), waar de volledige jaarcijfers van 2017 nog niet beschikbaar waren op het moment van publicatie. We maakten de vergelijking tussen gemiddelde huizenprijzen in de eerste zes maanden van 2017 en prijzen in dezelfde periode van 2012. Ook voor villa's en appartementen werden cijfers gebruikt uit het eerste semester van 2017. Hou er rekening mee dat het aantal vastgoedtransacties in kleinere gemeenten lager ligt, waardoor de gemiddelde prijzen soms 'abnormaal' hoog of laag kunnen lijken. 


Senioren ('Bezoekje aan uw oma')

Het aantal plaatsen voor senioren in woonzorgcentra en assistentiewoningen komt van het Agentschap Zorg en Gezondheid (2017) (link). De tevredenheid over de ouderenvoorzieningen in de gemeente werd bevraagd in de survey (link).


Cultuur en vrije tijd ('Ontspannen')

Het aandeel van de inwoners dat tevreden is over de culturele voorzieningen komt uit de survey van de Gemeentemonitor (link). In diezelfde survey werd ook gepolst naar de tevredenheid over de jongerenvoorzieningen (geschikte plekken voor de jeugd, link) en tevreden over activiteiten voor senioren (link). 


Veiligheid ('Ik wil deze nacht...')

Om het potentieel onveiligheidsgevoel in de gemeente te duiden, keken we naar twee elementen: enerzijds het aantal mensen dat aangaf zich zelden/nooit onveilig te voelen in de gemeente (link), en anderzijds het aandeel van de inwoners dat zelden of nooit een bepaalde buurt mijdt 'omdat het daar niet veilig is' (link). Beide indicatoren werden bevraagd in de Gemeentemonitorsurvey

De cijfers over de criminaliteitsgraad van de gemeente dateren uit 2016 en komen van de Federale Politie. We keken naar het totaal aantal geregistreerde misdrijven (link).


Op bepaalde plaatsen in het verhaal worden er vergelijkingen gemaakt tussen de stad/gemeente en de gemiddeldes in de rest van Vlaanderen, de provincie of gelijkaardige gemeenten. Die laatste indeling is gemaakt op basis van de recentste Belfius-index, waarbij gemeenten worden onderverdeeld in 16 sociaaleconomische clusters. 

Heeft u nog vragen over deze gemeenteprofielen?
Mail ons dan op project@standaard.be.