Wat maakt Monsanto zo gehaat?
Ook in Zuid-Afrika werd tegen Monsanto geprotesteerd Foto: EPA

De Amerikaanse multinational Monsanto, die producten maakt voor de landbouw, geniet al jaren de twijfelachtige eer een van de meest controversiële bedrijven ter wereld te zijn. Vooral onder tegenstanders van genetisch gemanipuleerde gewassen.

Het concern was zaterdag het mikpunt van protestdemonstraties in tientallen landen en honderden steden, ook in Brussel.

• De actievoerders verwijten de multinational, die grote invloed wordt toegedicht op politiek en wetenschap, onder meer de voedselketen in gevaar te brengen met bestrijdingsmiddelen en genetische gemanipuleerde gewassen die het produceert.

• Als producent van zaden voor groenten, maïs, soja en katoen heeft het bedrijf veel types zaden gepatenteerd. Boeren die deze zaden willen gebruiken moeten daarvoor fors betalen. Volgens critici heeft Monsanto zo een heel sterke positie op de tomatenmarkt. Boeren die geen vergoeding betalen worden vervolgd.

• De gewassen van Monsanto geven zelf geen zaden. Boeren die de gewassen willen planten, moeten dus elk jaar opnieuw zaden bij het bedrijf aankopen.

• Ook boeren die onbewust Monsanto-gewassen telen riskeren een proces. Zo treedt het bedrijf ook op tegen kruisbestuiving: als er plant ontstaat dat door een natuurlijk proces een kruising is van een Monsanto-zaadje en een ander gewas, is de boer daarvoor aansprakelijk.

• Het oorspronkelijk chemische bedrijf is bekend als producent van het onkruidbestrijdingsmiddel Roundup en van genetisch gemanipuleerde gewassen als maïs en soja. Die zijn op hun beurt bestand tegen Roundup. Volgens Greenpeace is het gif een belangrijke vervuiler van grondwater.

• Het bedrijf, dat vorig jaar een winst boekte van 2 miljard dollar op een omzet van 13,5 miljard dollar en dat wereldwijd 22.000 werknemers telt, wijst alle kritiek van de hand. Topman Hugh Grant verwijt tegenstanders van genetisch gemanipuleerde gewassen elitair gedrag, aangewakkerd door sociale media. Ze zijn blind voor de wereldwijd groeiende behoefte aan voedsel, stelde Grant onlangs vast in gesprek met het Amerikaanse persbureau Bloomberg. Hij zette critici weg als mensen die het zich financieel kunnen veroorloven biologisch voedsel te kopen en ondertussen anderen meer betaalbare opties ontzeggen.

• Het protest in Frankrijk zaterdag was in het algemeen ook gericht tegen genetisch gemanipuleerde producten, alsmede tegen Agent Orange, door de VS ingezet tijdens de oorlog in Vietnam. Betogers zeggen dat het door Monsanto aangemaakt product “nog steeds doodt”.