'Immuniteit Heilige Stoel is niet voor discussie vatbaar'
Deze vrouw toont tijdens het proces foto's van kinderen die slachtoffer zijn van seksueel misbruik in de Kerk. Foto: BELGA

In Gent is vandaag voor de rechtbank van eerste aanleg de burgerrechtelijke zaak gestart tegen de Kerk die een groep slachtoffers van seksueel misbruik door geestelijken heeft aangespannen. Het gaat niet over de feiten an sich, maar over de doofpotoperatie, het zogenaamde schuldig verzuim door oversten. De slachtoffers eisen een schadevergoeding. Volgens de advocaten van de Heilige Stoel is de rechtbank niet bevoegd.

Volgens advocaat Walter Van Steenbrugge verenigt de groepsvordering tegen de Belgische bisschoppen, de hogere oversten van de Belgische religieuzen en de Heilige Stoel 39 slachtoffers van seksueel misbruik.

Het advocatenkantoor kreeg van de Gentse balie de toestemming om een collectieve vordering of ‘class action’-zaak in te stellen. De bedoeling van de klacht is om de aansprakelijkheid in hoofde van de Heilige Stoel, de Belgische bisschoppen en de hogere oversten te laten vaststellen. De burgerlijke zaak werd in 2011 ingeleid voor de rechtbank van eerste aanleg, maar wed dinsdag pas gepleit.

Psychisch getekend voor het leven

‘Het gaat om mensen die vanaf de jaren 50 misbruikt zijn, soms van hun 3 tot hun 18 jaar, binnen een gezagsrelatie in de kerk', zei advocaat Van Steenbrugge. 'Er is een enorme gevolgschade. Ze zijn psychisch getekend voor het leven. Vier personen zijn uit de anonimiteit getreden, en 35 andere hebben de volmacht ondertekend. In totaal hadden 140 personen ons kantoor aangezocht, maar die hebben door het misbruik geen vertrouwen meer in mensen’, aldust Van Steenbrugge.

De kerkelijke overheden zijn aansprakelijk omdat ze een fout maakten op de zorgvuldigheid, pleitte advocate Christine Mussche. ‘Gekende daders van seksueel misbruik werden, zonder er ruchtbaarheid aan te geven, overgeplaatst naar andere scholen, parochies en bisdommen, waar ze nieuwe slachtoffers maakten. De kerk heeft die mensen decennia lang in de kou gezet, en ze vragen nu aan de rechtbank dat u dat niet zou doen.’

'Rechtbank niet bevoegd'

Volgens de advocaten van de Heilige Stoel geldt de immuniteit van de Heilige Stoel en kan die niet juridisch aansprakelijk gesteld worden. 

'De immuniteit van de Heilige Stoel is niet voor discussie vatbaar. Bovendien kan de burgerlijke rechtbank niet oordelen omdat de strafrechtelijke zaak (rond de Operatie Kelk, red.) nog lopende is', klonk de verdediging.

Advocaat Raf Verstraeten: 'Het leed staat buiten kijf, maar de Heilige Stoel draagt geen juridische verantwoordelijkheid. De verdediging identificeert de paus met de Heilige Stoel, maar de Rooms-katholieke kerk heeft geen rechtspersoonlijkheid.'

De verdediging wierp ook de verjaring op, waarbij gesteld werd dat 34 van de 39 eisers een aanvraag hebben ingediend voor financiële compensatie bij het centrum voor arbitrage inzake seksueel misbruik.

Volgens de Heilige Stoel kan de rechtbank van eerste aanleg geen uitspraak doen terwijl de strafrechtelijke zaak rond de Operatie Kelk nog loopt. Bovendien betwist de verdediging van de Heilige stoel dat er sprake was van een 'doofpotoperatie'.

Fernand Keuleneer, de advocaat van de Belgische bisschoppen, stelde eveneens dat de collectieve vordering onontvankelijk moet verklaard worden.

Een uitspraak wordt pas ten vroegste in oktober verwacht.