De oorspronkelijke processie van Echternach was een ware uithoudingsmarathon voor de deelnemers. Op het ritme van de processiemars deden de boetedoeners 3 stappen voorwaarts en vervolgens 2 achteruit. Niet alleen was het ellenlang wachten vooraleer de processie achter de rug was. Het vreemde ritme stond tevens garant voor heel wat chaos.
Vooral omwille van dit laatste werden in 1947 nieuwe regels doorgevoerd. Sindsdien worden de deelnemers aan elkaar vastgeknoopt met witte zakdoeken. Op de maat van de marsmuziek huppelen ze van het ene op het andere been de processie door. De chaos behoort tot het verleden en de deelnemers zijn uren vroeger thuis.
In de zoektocht naar een weg uit de schuldcrisis is Europa nog niet aan de zakdoeken toe. De vooruitgang gebeurt aan een slakkengang en dat ik precies hoe Merkel het wil: een integratieproces dat stap voor stap verloopt. Met de regelmaat van de klok struikelt er echter een nieuw land. De ongelukkigen behoorden totnogtoe tot de kleinere lidstaten van de EMU. Het evenwicht kon steeds, na enige chaos, worden hersteld. Met Spanje spreken we over de vierde economie van de Eurozone. Als Spanje valt, moeten de spelregels herschreven worden.
Noodfonds
Met rommelen in de marge, overleeft de eurozone het niet. Een voorbeeld is de meest recente natte droom van de financiële markten: het opkopen van obligaties op de primaire en secundaire markt door het EFSF / ESM noodfonds. Groen licht daarvoor moet komen van de ECB, niet van een Duitse bondskanselier of een andere politieke leider. De statuten bepalen dat dergelijke actie kan indien een analyse van de ECB het bestaan van uitzonderlijke omstandigheden op de financiële markten aantoont evenals het risico voor de financiële stabiliteit.
De 376 miljard die nog resteert van het maximale toe te wijzen bedrag van 700 miljard volstaat echter niet om de Spaanse en Italiaanse obligatiemarkten blijvend te stabiliseren (zie grafiek). Het plan kampt trouwens met hetzelfde probleem als het mislukte Security Market Program van de ECB. Professor De Grauwe vergeleek die poging met een ten strijde trekkende generaal die op voorhand laat weten dat hij maar een beperkt deel van zijn middelen zal inzetten en zich, indien nodig, zal terugtrekken. Die strijd is op voorhand verloren. Die geplande opkoop van obligaties is weggesmeten geld.
Het bedrag volstaat evenmin om de volgende struikelende landen lang hulp te bieden. Spanje moet in 2012 nog 92 miljard euro herfinancieren. Dat bedrag is exclusief de 100 miljard euro voor de herkapitalisering van haar banken. In 2013 komt daar 112 miljard bovenop, samen dus goed voor iets meer dan 200 miljard.
Als Spanje valt, gaat wapenbroeder Italië mee ten onder. De tweede grafiek toont het nauwe verband tussen de spreads van beide landen. De correlatie bedraagt ruimt 90%. De financieringsbehoefte van Italië voor dit en volgend jaar loopt op tot 422 miljard euro volgens berekeningen van KBC econoom Siegfried Top.
Bij de volgende struikeling moet de eurozone kiezen: een reuzenstap vooruit of 13 jaar terug in de tijd. Het wordt tijd het huidige pad van 3 stappen naar voor en 2 achteruit te verlaten. Haal die witte zakdoeken boven en verbindt alle lidstaten via een Bankenunie, eurobonds en/ of een groot schuldherschikkingfonds. Enkel zo kan de Europese Monetaire Unie de huidige chaos voorgoed achter zich laten.
Koen De Leus, Senior Economist KBC Bank
Het resterende bedrag van 376 miljard in het EFSF/ESM fonds volstaat niet bij het vallen van de volgende dominostenen Spanje en Italië. Aanmodderen is geen optie. Met het mes op de keel zal Europa/Merkel moeten kiezen voor een reuzenstap voorwaarts of 13 jaar terug in de tijd.meent KOEN DE LEUS van KBC Bank.
