Jérôme Kerviel werkte op de arbitrageafdeling van de bank. Een trader op zo'n afdeling koopt, eenvoudig uitgelegd, een portefeuille financiële instrumenten -portefeuilleA- waarmee hij bijvoorbeeld gokt op een stijging of een daling van een beursindex. Om het risico dat daarmee genomen wordt in te dekken, verkoopt hij tegelijkertijd een portefeuilleB, met bijna identieke karakteristieken als portefeuilleA maar met een lichtjes verschillende waarde. Dat kleine waardeverschil tussen de twee portefeuilles maakt de winst of het verlies voor de bank.

Omdat de aankoop en de verkoop elkaar compenseren, is er normaal weinig marktrisico verbonden aan die arbitrageactiviteiten, ook al worden daar grote nominale bedragen mee verhandeld. Maar weinig risico is ook een risico, en daarom worden binnen een bank dergelijke operaties ook veelvuldig gecontroleerd.

Hoe verliep de fraude? Op een bepaald moment begon Kerviel in portefeuilleB fictieve operaties te doen. In de boeken van de bank leek het daardoor alsof portefeuilleA nog altijd ingedekt was door portefeuilleB, maar in de realiteit was dat niet meer het geval. Concreet kocht Kerviel futures op een aantal Europese beursindexen, zoals Eurostoxx, Dax en FTSE. Het risico dat hij daarmee nam, dekte hij echter alleen op papier in, met fictieve operaties. Zo bouwde hij een enorm risico op.

Jérôme Kerviel had vijf jaar in de middle office gewerkt, een van de controledepartementen van Société Générale, en wist dus heel goed hoe die controles plaatsvonden. Hij kon ze dus ook omzeilen. Zo gebruikte hij bijvoorbeeld toegangscodes van mensen in de middle en de back office om sommige fictieve operaties te annuleren voor de controle plaatsvond. Hij had ook een voorkeur voor fictieve operaties die niet onmiddellijk tot cashuitgaven leidden, zoals zogenaamde 'forward-contracten', zodat er minder snel vragen zouden worden gesteld.

Kerviel ging ver boven de hem toegestane risicolimieten. Maar omdat zijn operaties geboekt werden op verschillende balansen, verdronken ze in de grote massa van dergelijke transacties die een bank zoals Société Générale dagelijks uitvoert. (kdr)