De rol die de Europese Unie gespeeld heeft in de redding van multinationale bedrijven zoals Fortis en Dexia, is op zijn minst ontgoochelend te noemen. In een periode waarin Europese solidariteit en staatsmanschap levensnoodzakelijk waren voor ons land, kozen onze buurlanden zonder scrupules voor een nationalistische aanpak. Iedere lidstaat zag uitsluitend zijn eigen belang en nam zonder veel overleg maatregelen om de eigen banksector te beschermen. Vaak ten koste van andere lidstaten.

Opvallend is dat de Europese beleidsorganen totaal onmachtig waren om een Europese aanpak in de markt te zetten. Toen het idee voor een Europees fonds in volle crisis voor het eerst de kop opstak, werd dat door de Duitse bondskanselier Merkel verworpen. België is een van de grootste slachtoffers van het falen van Europa. Twee van zijn belangrijkste instellingen waren defacto binationale instellingen, waardoor het verdeeld en communautair verzwakt België moest opboksen tegen de Nederlandse overval en de Franse belangen in respectievelijk het Fortis- en het Dexia-dossier.

Maar zelfs als de Europese structuren wel hadden gespeeld, is het de vraag of kleine lidstaten hun belangen optimaal hadden kunnen laten behartigen. De voorzitter van de ECB, Jean-Claude Trichet, is een Fransman, terwijl Concurrentiezaken in handen is van een Nederlandse ingezetene, Neelie Kroes. En net Frankrijk en Nederland hadden een rechtstreeks belang in de dossiers van Fortis en Dexia, wat op zijn minst een ongelukkig toeval was.

Het is evident dat een snelle oprichting van een Europees 'Paulson-fonds' instellingen als Fortis en Dexia had kunnen helpen. Zo'n Europese solidariteit zou terecht geweest zijn, want een falen van één of beide bankreuzen zou het ganse Europese financiële systeem voor enorme kosten hebben geplaatst.

Dat de Franse president Nicolas Sarkozy zich nadien herpakte en via de bijeenroeping van de Eurogroep alsnog de krijtlijnen van een Europese financiële aanpak uittekende, is dan ook een schrale troost. Net als de vaststelling dat België -een klein land met een in verhouding (te) grote banksector- dankzij de euro niet aan deze financiële crisis ten onder is gegaan. Slotsom blijft dan ook dat Europa een enorme kans gemist heeft. In plaats van voor solidariteit kozen onze buurlanden voor eigenbelang, waardoor ze eurosceptici overal in de 27lidstaten op een kortzichtige manier munitie gaven om de waardevolle Europese gedachte verder te ondergraven. (pdd, nta)