De EU en de eurozone zijn nu al in recessie. Dat maakt een hechtere aanpak in de eurozone noodzakelijk.

Van onze redacteur



'Economische voorspellingen maken is sowieso al moeilijk. Maar dit keer is het een echt waagstuk. De toestand is ronduit precair.' Zo begon commissaris voor Economie en Financiën Joaquin Almunia gisteren zijn commentaar rond de economische najaarsvooruitzichten van de Europese Commissie. Het is de eerste keer sinds de Europese Commissie dergelijke voorspellingen publiceert dat er zulke alarmerende cijfers en commentaren te horen waren, inclusief een duidelijke oproep voor meer economische coördinatie.

Alle eerdere cijfers, ook de voorlopige verwachtingen die begin september bekendgemaakt zijn, werden van de kaart geveegd door de impact van de financiële crisis. Begin september maakte Brussel voor de eurozone een voorlopige groeiverwachting bekend -op basis van een analyse van de grootste economieën in de EU- die voor 2008 1,3% bedroeg. Het is nu nog een tiende minder: 1,2% voor heel het jaar voor de eurolanden en 1,4 voor de EU27. Maar volgend jaar zou de economie met 0,1% (0,2% in de EU27) praktisch geen groei vertonen in de eurozone. In het tweede en derde kwartaal van het lopende jaar is de economie al gekrompen zodat we nu al in een recessie zitten. Begin september was er nog hoop dat het niet zo ver zou komen.

Bijzonder verontrustend zijn de cijfers van de grote EU-landen. Voor Duitsland (0%), Frankrijk (0%), Italië (0%) en het Verenigd Koninkrijk (-0,1%) wordt volgend jaar geen groei of zelfs een krimp verwacht. Die vier landen zijn goed voor 60% van het bnp van de EU. Pas in de loop van 2010 zal er een lichte herneming zijn: 0,9% in de eurozone, 1,1% in de EU.

Het effect op de werkgelegenheid maar vooral op de overheidsfinanciën is zeer duidelijk. De voorbije twee jaar groeide de werkgelegenheid met 6miljoen jobs in de EU waarvan 4miljoen in de eurozone. Het zullen er de komende twee jaar nog maar een half miljoen zijn in de eurozone. De werkloosheidsgraad groeit weer nadat hij in de voorbije jaren constant daalde.

De voorbije jaren was het gemiddelde jaartekort van de overheden gedaald tot 0,6% van het bnp in de eurozone en 0,9% in de hele EU. Dit jaar loopt het weer op tot 1,3% en 1,6% en tegen 2010 zal het gemiddelde weer 2% en 2,6% bedragen. Vooral in Ierland is het effect spectaculair: 7,2% tekort in 2010. Frankrijk zit eveneens in slechte papieren. Dit jaar al breekt Parijs volgens de Commissie-cijfers door de 3%-limiet van het groei- en stabiliteitspact en tegen 2010 zal Frankrijk een overheidstekort hebben van 3,8%. Duitsland daarentegen, dat dit jaar nog netjes een evenwicht zou halen, zou in 2010 maar een tekort boeken van 0,5%.

Almunia liet verstaan dat de flexibiliteit die het stabiliteitspact toelaat voor 'uitzonderlijke omstandigheden', een terugkeer onder de limiet niet in één maar in twee jaar mogelijk maakt.

De Duitse cijfers scheppen verwachtingen. De regering van Angela Merkel maakt morgen een economisch herstelplan bekend. Gisteravond was het op de bijeenkomst van de ministers van Financiën van de eurozone al een belangrijk gespreksonderwerp omdat een impuls voor de grootste economie effecten heeft op de andere lidstaten. 'Duitsland heeft de ruimte om de vraag te ondersteunen' zei commissaris Almunia. 'Het plan zal voor de hele EU welgekomen zijn. Het kan een algemene verbetering in de vooruitzichten teweegbrengen.'

Maar de grote les die hij meegaf was dat de voorbije weken geleerd hebben dat er absoluut nood is aan meer coördinatie van het economisch beleid omdat de verschillen in de eurozone en de EU groter worden.