Hongersnood in Afrika

De tragische erfenis van Live Aid

Iedereen was fan van Live Aid, het grootste benefietconcert aller tijden: Bono, Paul McCartney, Tony Blair, Bill Clinton, zelfs George Bush. Maar hoe goed de bedoelingen ook waren, deze wereldwijde uiting van solidariteit met hongerend Afrika had vooral schadelijke gevolgen voor het continent, concludeert IAN BIRRELL.
De tragische erfenis van Live Aid
© Duncan Raban/ 6016279
Net als de meeste van mijn generatiegenoten herinner ik mij haarscherp het ogenblik waarop Status Quo in Wembley op het podium klom en een song inzette die nog nooit zo relevant had geleken: ‘Rockin' All Over The World'.



Zo begon Live Aid, het grootste concert aller tijden. Samen met miljoenen mensen in heel het Westen keek ik toe terwijl Bono met iemand uit het publiek danste, Paul McCartney een liedje van de Beatles zong en Freddie Mercury de show stal.



Het was niet zomaar een concert. Het was een uiting van wereldwijde sympathie en iedereen die meedeed, beweerde dat die dag de wereld zou veranderen. Ze hebben gelijk gekregen, de wereld is veranderd. Maar helaas op een negatieve manier, ondanks het oprechte verlangen om hongerende mensen in een ver land te helpen. Naarmate de jaren voorbijgaan wordt de schadelijke erfenis van Live Aid voortdurend duidelijker.



Die mooie zomerdag in 1985 heeft een enorme invloed gehad. Wij worden nu geregeerd door de politici van de Live Aid-generatie. Luister naar David Cameron, de Britse premier, die vertelt hoe het concert hem overtuigde van de noodzaak om hulp in de ontwikkelingswereld te blijven pompen. ‘Ik heb Live Aid gezien,' zei hij als verdediging van zijn controversiële beslissing om in de volgende vier jaar 4 miljard pond extra voor ontwikkelingshulp uit te trekken, ondanks de pijnlijke besparingen in eigen land.



Simplistische stunts



Cameron is niet de enige die Live Aid prijst. Zijn voorgangers deden dat ook – Bob Geldof noemde Tony Blair zelfs ‘de Live Aid-premier'. De Amerikaanse presidenten Bill Clinton en George Bush waren eveneens fans, net als tientallen Europese leiders en – nog belangrijker – hun kiezers.



Toch zien we nu dat Live Aid een averechtse uitwerking heeft gehad, hoe goed de bedoelingen ook waren. Het vertrok van een misvatting, een bevoogdend wereldbeeld, en moedigde het idee aan dat stunts en simplistische gestes de ingewikkeldste problemen kunnen oplossen. Het resultaat is een triomf van goedkoop sentiment en glamourpolitiek – helaas met schadelijke gevolgen voor het continent dat iedereen hoopte te helpen.



Van bij het begin waren er tekens aan de wand. Ten eerste deed de wereldwijde promotie voor een publiek van miljarden mensen de platenverkoop van westerse muzikanten als Queen, U2 en Madonna hun platenverkoop astronomisch groeien. Ten tweede verried de afwezigheid van Afrikaanse muzikanten een superioriteitsgevoel: het Westen weet het beter, alleen onze stem telt, zelfs als het over andermans moeilijkheden gaat. Die arrogantie heeft de ontwikkelingslobby altijd achtervolgd, met rampzalige gevolgen voor de mensen die hij wil helpen.



Twee decennia na Live Aid werd dat opnieuw gedemonstreerd door Live8, dat bewees dat men niets had geleerd. Keith Richards, de gitarist van de Rolling Stones en een man die de geschiedenis van de muziek begrijpt, weigerde terecht om mee ...

Nog geen abonnee?
Abonneer voordelig om verder te lezen

Lees dS Avond, de digitale krant en Archief+.

Ja, ik neem een proefabonnement

Bekijk onze formules >
Neem een dagkaart >

Reeds abonnee?

Nog niet geregistreerd?

Registreer