Regering neemt risico's met angststrategie bij Fortis
De vrees voor de Belgische kredietwaardigheid is de belangrijkste reden voor de overheid om Fortis Bank uit handen te geven.photo news
Foto: © Licop
De aanhoudende verklaringen uit politieke hoek dat een ramp dreigt bij een neen-stem in het Fortis-dossier, is een gevaarlijke strategie. Fortis Bank staat er momenteel goed voor, maar door paniek te zaaien, neemt men onnodige risico's.
Analyse

Van onze redacteur



'Interbancaire markt op slot', 'run on the bank'... De meest catastrofale scenario's worden tegenwoordig verspreid door sommige politieke journalisten. In en rond Fortis Bank werd het bericht dat er dit weekend aan een noodplan werd gewerkt, met klem ontkend. 'Een pure kwakkel, maar het heeft geen zin daarop te reageren want dan denken de mensen dat het toch waar is', zeiden verschillende insiders.

Een maand geleden drong de toezichthouder CBFA al bij Fortis Bank aan om een plan B op te stellen (DS 13 januari). Dat plan B moest in kaart brengen hoe Fortis Bank moet voortwerken als BNPParibas uit beeld verdwijnt. Welke functies moeten versterkt worden, hoe zit het met de liquiditeitsvoorziening? Aan dat plan wordt al verschillende weken gewerkt. Op bepaalde punten geeft het consultancybureau McKinsey advies.

De jongste weken wijst alles er op dat het steeds beter gaat met Fortis Bank. De zogenaamde liquiditeitsondersteuning van BNP Paribas is gezakt tot virtueel nul euro. 'Bij een neen-stem van de aandeelhouders lijkt de regering het grootste probleem', zegt een aandeelhoudersspecialist bij Deminor. 'Die wil per se de aandeelhouders straffen.'

'De angststrategie grenst aan inciviek gedrag', meent een voormalig Fortis-bankier. De ongerustheid van de regering en de verspreiding van angst moeten de Fortis-aandeelhouders ervan overtuigen dat de enige verstandige stem een ja-stem is voor de verkoop van Fortis Bank aan BNPParibas.

De regering danst daar echter op een slap koord. Door te nadrukkelijk angst te verspreiden, riskeert ze de klanten van Fortis Bank onnodig ongerust te maken. Zeggen dat een neen-stem een 'horrorscenario' is, is met vuur spelen. Dat kan de klanten ertoe aanzetten het vertrouwen in hun bank op te zeggen. 'Zo'n strategie is potentieel selffulfilling, een zelfvoedend mechanisme. Zeker bij een bank', zeggen specialisten.

Bij een neen-stem verandert er nochtans op korte termijn niets. Fortis Bank is sinds 6oktober voor praktisch 100procent in handen van de overheid. De huidige situatie is niet te vergelijken met die van eind september 2008. Ook al omdat het structurele liquiditeitsgat in Nederland intussen is weggesneden door de verkoop van Fortis Bank Nederland. De regering zou vandaag dus rust moeten prediken.

Als iedereen rustig blijft, is er voor Fortis Bank geen enkel probleem. Dat is niet zo voor de Belgische staat. Die vreest dat een neen-stem gevolgen zal hebben voor zijn kredietwaardigheid. Een lagere inschatting van de Belgische kredietwaardigheid betekent dat het voor de overheid duurder wordt om geld te lenen op de internationale kapitaalmarkt. Vooral bij de Nationale Bank van België (NBB) is de vrees voor een 'Iers scenario' hoog. Ierland betaalt momenteel een premie van bijna 3procent tegenover de Duitse rente. Voor België is dat momenteel 1,25procent.

Ook op dat punt moet de overheid opletten niet te luid aan de alarmbel te trekken. Want als ze zelf zegt dat het een probleem is, zou de markt daar wel eens overtuigd van kunnen worden. In het allerslechtste scenario leiden al die ongelukkige verklaringen dus tot een Fortis Bank die onnodig beschadigd wordt, een BNP Paribas dat zijn koffers pakt en de overheid die zijn kredietwaardigheid aangetast ziet.

Dexia Bank heeft intussen al voor 75miljard euro aan staatsgaranties opgenomen. Iedereen weet dat er nog onverkochte Amerikaanse kredietrisico's uitstaan die het belang van de overheid in Dexia nog zullen opdrijven. De vraag is dus waar de grootste bancaire problemen zich voor de overheid situeren.

De angst die de overheid de aandeelhouders probeert aan te jagen, bijvoorbeeld door bij een neen-stem te weigeren de Fortis Holding met een lening bij te springen voor zijn investeringen in het vehikel met toxische producten, past eveneens in de 'ja-campagne'. Ook hier is het niet zeker dat de uitkomst het beoogde effect zal hebben. De hamvraag is of de aandeelhouders bij een neen-stem ook de oprichting van een apart gifvehikel meteen wegstemmen. De meningen daarover zijn verdeeld. Het woord is woensdag aan de aandeelhouders. Het 'neen' van Ping An maakt dat het een dubbeltje op zijn kant wordt.



Blz. E2 'Aandeelhouders vragen niet veel extra'.