Glasvezel voor de wetenschap
Jan Torreele: 'Het aanbieden van puur commerciële diensten is niet onze missie. Het zou trouwens marktverstorend werken.' rr
België heeft sinds kort een van de snelste datanetwerken ter wereld. Het nieuwe glasvezelnetwerk van Belnet, dat Belgische onderzoeksinstellingen verbindt, biedt snelheden die vijfhonderd keer groter zijn dan de allersnelste formules voor particulieren.

TELECOM

Van onze redacteur



Wat verandert er door dit nieuwe netwerk voor jullie gebruikers, de Belgische wetenschappers en studenten?

'Tot nu toe werkten we met huurlijnen met een hoge capaciteit, van maximaal 2,5 gigabit per seconde (Gbps). De routers en switches (de apparatuur die de data door het netwerk gidst, red.) hadden we wel in eigen beheer. Voor het nieuwe netwerk hebben we nu zelf glasvezelkabels gekocht, evenals optische netwerkapparatuur die zeer grote snelheden mogelijk maakt. Daardoor kunnen we een vrijwel ongelimiteerde capaciteit aanbieden. De basissnelheid is 10Gbps, maar we kunnen ook veelvouden daarvan aanbieden. Per glasvezel kan je maximaal 42lichtgolflengten activeren, en elke golflengte -een zogenaamd light path of lichtpad in het jargon- staat voor maximaal 10Gbps. We kunnen dus per glasvezel 420 Gbps vrijmaken, zonder dat we daarvoor afspraken moeten maken met een leverancier. We spreken dan over privéverbindingen waar geen ander dataverkeer over loopt. Een gelijkaardige commerciële dienst bestaat niet in België, en hij zou ook onbetaalbaar zijn.'

Welke investeringen hebben jullie gedaan?

'We huren een deel van twee datacenters (Level 3 in Evere en Scarlet in Vilvoorde). Daar zit de kern van ons netwerk. Daarnaast hebben we glasvezel aangekocht om die datacenters en onze points of presence (PoP, toegangspunten tot het netwerk, red.) onderling te verbinden. Dat gebeurde grotendeels via de overname van bestaande netwerken van de Vlaamse en Waalse overheid. De optische apparatuur komt van Alcatel-Lucent en de netwerkapparatuur van Juniper Networks. Alles samen gaat het om een investering van 26 miljoen euro, waarvan 10miljoen in glasvezel, en telkens 5miljoen in netwerk- en optische apparatuur.'

'De aanleg van het netwerk begon in september 2007 en werd eind februari 2008 afgerond. De voorbije twee maanden zijn we bezig geweest met de migratie van onze gebruikers, die vlekkeloos verlopen is. Sinds vorige week zijn we 100% gemigreerd en kunnen we het oude netwerk afzetten.'

Waar staan jullie met dit netwerk op Europees vlak?

'Daar zitten we nu duidelijk in het koppeloton. België was in 1993 een van de laatste landen om een onderzoeksnetwerk uit te bouwen en we hebben het erg moeilijk gehad in de periode voor de liberalisering van de telecommarkt. De vorige upgrade van ons netwerk, in 2001, bracht de capaciteit van 155Mbps op 2,5Gbps, en sindsdien zijn er geen capaciteitsproblemen meer geweest. Met de huidige upgrade denk ik dat we in de Europese topvijf komen.'

Bestaat er ook een Europees verlengstuk van Belnet?

'De andere Europese landen hebben gelijkaardige netwerken en die zijn allemaal verenigd in het Europese netwerk Géant 2. Ook dat is een vrij nieuw netwerk dat dezelfde technologie hanteert als wij. Géant 2 heeft ook een PoP in Brussel, waardoor we in principe in staat zijn om pan-Europese optische circuits op te stellen. Het beheer van Géant 2 gebeurt door een apart bedrijf, Dante, dat in het Verenigd Koninkrijk gevestigd is. Zij worden voor de helft gefinancierd door de Europese Commissie en voor de helft door de aangesloten deelnemers, waaronder Belnet.'

'De aanleiding voor de bouw van Géant 2 was de nieuwe deeltjesversneller van het CERN in Genève, die volgend jaar operationeel wordt. Die installatie produceert zoveel data dat het onmogelijk is om die lokaal te verwerken en op te slaan. Daarom werd een model van Grid Computing opgezet (het koppelen van verschillende computers tot één giga-computer, red.) dat de aanzet heeft gegeven tot het supersnelle datanetwerk.'

Welke andere toepassingen worden mogelijk dankzij het nieuwe netwerk?

'We hebben al enkele vragen gekregen om de supercomputers van verschillende Belgische universiteiten met elkaar te verbinden, via een privéconnectie van 10Gbps. We zitten in een vergevorderd stadium om daarrond een pilootproject op te zetten. Daarnaast hebben we een aantal vragen gekregen van academische associaties om een verbinding te leggen tussen universiteiten en hun 'satelliet'-hogescholen. Andere mogelijke toepassingen zijn videoconferenties in hoge beeldkwaliteit, of zelfs chirurgische operaties vanop afstand. Daarvoor heb je een verbinding nodig die volledig geïsoleerd wordt van ander dataverkeer, met een gegarandeerde bandbreedte en een constante latency (de tijd die nodig is om de data door te sturen, red.).'

'Ik denk dat de vraag naar die wavelength-verbindingen heel snel zou kunnen toenemen. In theorie bestaat de mogelijkheid dat de vraag op zeker ogenblik groter wordt dan het aanbod, maar in principe willen we die fase altijd een stap voor blijven.'

Het gaat ook om kritische toepassingen die een zeer grote bedrijfszekerheid vergen.

'In principe bedraagt de bedrijfszekerheid 100%. Het netwerk bestaat uit vier lussen, zodat het verkeer altijd in een andere richting gestuurd kan worden in geval van een kabelbreuk. Een wavelength-verbinding kan voor zeer kritische toepassingen ook ontdubbeld worden. Je hebt dan dubbel zoveel bandbreedte nodig, maar je merkt niets als één verbinding het zou laten afweten.'

Leveren jullie ook capaciteit aan commerciële afnemers?

'Neen. Het enige dat wel kan -maar daar trekken we ook de grens- is dat we toegang verlenen aan onderzoekslabs van bedrijven, maar dan alleen in het kader van een goed gedefinieerd en tijdelijk project. Het aanbieden van puur commerciële diensten is niet onze missie. Het zou trouwens marktverstorend werken, en we zouden er ook meer personeel voor nodig hebben dan de huidige veertig mensen.'

'We hebben wel enkele overheidsinstellingen als klant. Zo beheren we het FedMan-netwerk, dat de verbinding legt tussen de verschillende federale overheidsadministraties en het internet. Overheidsdiensten als de Kruispuntbank en Tax-on-Web werken onrechtstreeks via ons.'