Zorgverlof

Er zijn verschillende manieren om tijd vrij te maken om de zorg voor je kinderen op te nemen, zonder dat je al te zwaar financieel afgestraft wordt.

1. Ouderschapsverlof

Vaders en moeders hebben, per kind onder de 12 jaar, recht op ouderschapsverlof: een paar maanden waarin je je beroepsactiviteit onderbreekt of vermindert om de zorg voor je kind op te nemen. Dit recht geldt voor alle werknemers in de privésector en voor vastbenoemde en contractuele personeelsleden in overheidsdienst.

Opties

  • Elke voltijdse of deeltijdse werknemer kan gedurende drie maanden zijn arbeidsovereenkomst volledig schorsen. Je kan deze periode opsplitsen in periodes van één en/of twee maanden.
  • Elke voltijdse werknemer kan gedurende zes maanden halftijds werken. Je kan dit opsplitsen in periodes van twee en/of vier maanden.
  • Elke voltijdse werknemer kan gedurende 15 maanden vier vijfde gaan werken. Je kan deze periode eventueel opsplitsen in periodes van vijf en/of tien maanden.
  • Deze vormen kunnen ook gecombineerd worden, door bijvoorbeeld eerst een maand volledig thuis te blijven, vervolgens twee maanden halftijds te gaan werken en ten slotte vijf maanden één dag per week thuis te blijven. 

Voorwaarden en procedure

  • Gedurende 15 maanden vóór je schriftelijke aanvraag heb je minstens 12 maanden bij je werkgever gewerkt.
  • Het verlof moet opgenomen worden voor de twaalfde verjaardag van je kind
  • Dien je schriftelijke aanvraag minstens 2 en hoogstens 3 maanden voor het begin van je ouderschapsverlof in. In de aanvraag vermeld je op welke manier je je ouderschapsverof wilt opnemen. Zorg dat je van je werkgever een bevestiging van ontvangst krijgt.
  • Met opgave van een geldige reden kan je werkgever je verlof met maximaal 6 maanden uitstellen. Hij moet dit wel binnen de maand na je aanvraag laten weten.
  • Is je aanvraag goedgekeurd, dan kan je je uitkering aanvragen bij de RVA. Je kan je aanvraagformulier hier downloaden (in pdf). Werknemers van autonome overheidsbedrijven (De Post, Belgacom, NMBS, Belgocontrol) moeten dit formulier downloaden.
  • Stuur het formulier ingevuld en aangetekend naar de Dienst Loopbaanonderbreking van het RVA-kantoor dat bevoegd is voor je woonplaats. Je kan het adres opzoeken met deze tool.
  • Vanaf de schriftelijke aanvraag tot twee maanden na het einde van het verlof ben je beschermd tegen ontslag. Ontslag kan dan enkel om een dringende en voldoende reden.
  • Je kan ouderschapsverlof laten aansluiten op tijdskrediet en moederschapsrust. 

Uitkering

  • Je krijgt een uitkering van de RVA.
  • Een voltijdse werknemer die zijn arbeidsovereenkomst volledig onderbreekt, krijgt 726,85 euro bruto (653,23 euro netto) Een deeltijds tewerkgestelde werknemer of een voltijdse werknemer die zijn arbeidsprestaties vermindert, krijgt het overeenkomstige gedeelte van dit bedrag.

Vlaamse aanmoedigingspremie

  • De Vlaamse overheid kan, bovenop de uitkering van de RVA, een aanmoedigingspremie uitkeren aan wie een ‘thematisch verlof’, zoals ouderschapsverlof, opneemt. Meer info over deze premies vind je bij Jobat en bij de FOD Werk.
  • Het aanvraagformulier voor de aanmoedingspremie kan je hier downloaden.
  • Stuur dit formulier, samen met een kopie van de RVA-brief waarin je ouderschapsverlof wordt bevestigd, naar het Vlaams Subsidieagentschap voor Werk en Sociale Economie, Dienst Aanmoedigingspremies en Sociale Promotie, Koning Albert II laan 35 bus 21, 1030 Brussel
  • Meer info via de Vlaamse infolijn, Tel 1700 (gratis telefoonnummer, elke werkdag van 9 tot 19 uur) of per email op aanmoedigingspremie@vlaanderen.be

Meer weten?

2. Tijdskrediet

Tijdskrediet was vroeger bekend onder de naam ‘loopbaanonderbreking’. Het stelsel geeft alle werknemers in de privésector (behalve in de kleinste bedrijven) de mogelijkheid om hun beroepsactiviteit volledig of gedeeltelijk te onderbreken.

Opties

Er bestaan drie vormen van tijdskrediet en een aparte regeling voor vijftigplussers: 

  • Het volledige tijdskrediet: een volledige onderbreking van je werk gedurende minimum 3 maanden en maximum 1 jaar (of langer indien bepaald in een cao).
  • Het 1/2-tijdskrediet: een halftijdse onderbreking van je werk gedurende minimum 3 maanden en maximum 1 jaar (of langer indien bepaald in een cao). Opgelet: alleen voor wie minstens 75% werkt.
  • Het 1/5-tijdskrediet: je werkt vier vijfde gedurende minimum 6 maanden en maximum 5 jaar. Je hebt de keuze tussen 1 vrije dag of 2 halve dagen per week. Opgelet: alleen voor wie minstens 5 jaar anciënniteit heeft bij de huidige werkgever (3 jaar voor wie ouder is dan 50) én voltijds gewerkt heeft tijdens de 12 maanden die voorafgaan aan de schriftelijke aanvraag.
  • Wie ouder is dan 50 jaar, heeft de keuze tussen een 1/2- en een 1/5-tijdskrediet dat onbeperkt mag worden opgenomen, dus zonder maximumperiode. Dat biedt de mogelijkheid om deeltijds te blijven werken tot aan je pensioen.Wie gebruik maakt van het bijzondere stelsel voor 50-plussers, heeft recht op een hogere uitkering.
  • De vermelde maximumperiodes gelden voor de hele loopbaan. Je kan dus bijvoorbeeld tijdens je volledige carrière in totaal maar 1 jaar volledig tijdkrediet opnemen. Wil je verschillende stelsels combineren, neem dan best contact op met de RVA. 

Voorwaarden en beperkingen

  • Je werkt in de privésector en hebt minstens 12 maanden bij je huidige werkgever gewerkt in de 15 maanden vóór je aanvraag.
  • Maximaal 5% van de werknemers in je bedrijf kunnen tegelijk tijdskrediet opnemen (tenzij anders bepaald in een cao of arbeidsreglement). Zijn het er meer, dan kan de werkgever je aanvraag uitstellen.
  • In ondernemingen met minder dan 11 werknemers is het tijdskrediet geen recht.
  • Sommige categorieën werknemers kunnen uitgesloten worden van het recht op de verschillende soorten tijdskrediet door een cao.
  • Om te genieten van de specifieke regeling voor vijftigplussers moet je minstens 50 jaar oud zijn, minstens 20 jaar anciënniteit hebben over je hele loopbaan, en minstens 3 jaar werken bij je huidige werkgever (minimum 2 jaar voor werknemers die na hun 50ste werden aangeworven en minimum 1 jaar voor werknemers die vanaf hun 55ste werden aangeworven).

Procedure

  • Breng je werkgever op de hoogte van je voornemen en zorg ervoor dat je een bewijs van ontvangst krijgt. Deze aanvraag bij je werkgever moet minstens drie maanden op voorhand gebeuren als je in een onderneming met meer dan twintig werknemers werkt en minstens zes maanden op voorhand als je in een onderneming met minder dan twintig werknemers werkt (tenzij anders overeengekomen).
  • Als je werkgever je de toestemming gegeven heeft om tijdkrediet op te nemen, moet je de RVA op de hoogte brengen en je uitkering aanvragen. Dat gebeurt via het ‘Formulier C61-tijdskrediet’ van de RVA. Stuur het formulier ingevuld en aangetekend naar de Dienst Loopbaanonderbreking van het RVA-kantoor dat bevoegd is voor je woonplaats. Je kan het adres opzoeken met deze tool.
  • Download hier het aanvraagformulier voor een volledig tijdskrediet
  • Download hier het aanvraagformulier voor een 1/2 tijdskrediet
  • Download hier het aanvraagformulier voor een 1/5 tijdskrediet
  • Vraag je tijdskrediet aan onder het algemeen stelsel (dus niet het stelsel voor 50-plussers), dan moet je bij je aanvraag het ‘Attest tijdkrediet’ van de RVA voegen. Hierop staan de eventuele periodes vermeld dat je al tijdkrediet hebt opgenomen. 

Uitkering

  • Je krijgt een basisuitkering van de RVA
Krijg ik een uitkering als ik tijdskrediet neem?  

Welke uitkering krijg ik als ik tijdskrediet neem?

Vlaamse aanmoedigingspremie

  • Indien je tijdskrediet bedoeld is om om de zorg voor een kind tot 7 jaar op te nemen, of om een ziek familielid te verzorgen, kan je bij de Vlaamse overheid een extra aanmoedigingspremie aanvragen. Meer info over deze premies vind je bij Jobat en bij de FOD Werk.
  • Het aanvraagformulier voor de aanmoedingspremie kan je hier downloaden.
  • Stuur dit formulier, samen met een kopie van de RVA-brief waarin je tijdskrediet wordt en eventuele andere attesten, naar het Vlaams Subsidieagentschap voor Werk en Sociale Economie, Dienst Aanmoedigingspremies en Sociale Promotie, Koning Albert II laan 35 bus 21, 1030 Brussel
  • Meer info via de Vlaamse infolijn, Tel 1700 (gratis telefoonnummer, elke werkdag van 9 tot 19 uur) of per email op aanmoedigingspremie@vlaanderen.be

Meer weten?

3. Familiaal verlof om dwingende redenen

Werknemers hebben het recht om van het werk afwezig te zijn om dwingende redenen. Je krijgt voor die afwezigheid geen loon, maar je werkgever mag dit ook niet bestempelen als een ongewettigde afwezigheid, en je blijft in orde met de sociale zekerheid.

Voorwaarden

  • Er moet een ‘dwingende reden’ zijn: een niet te voorziene, los van het werk staande gebeurtenis die je dringende en noodzakelijke tussenkomst vereist. Dit omvat een ziekte, ongeval of hospitalisatie van een kind waarvoor je verantwoordelijk bent. Mogelijk worden andere reden opgesomd in het arbeidsreglement of in een cao.
  • Het bewijs van de dwingende reden moet door de werknemer geleverd worden.
  • Per kalenderjaar kan je maximaal 10 dagen familiaal verlof opnemen. Werk je deeltijds, dan wordt dit maximum herrekend volgens het activiteitspercentage in je arbeidscontract. 
  • Je moet je werkgever zo snel mogelijk verwittigen van je afwezigheid en je moet het verlof gebruiken waarvoor het wordt toegestaan.
  • Opgelet: een geplande ziekenhuisopname is een te voorziene gebeurtenis en kan dus niet onder de regeling voor familiaal verlof vallen.

4. Andere regelingen