Het leven begint op je zestigste. Simone Lenaerts heeft een carrière als onderwijzeres en als moreel consulente in strafinrichtingen achter de rug, en lanceert zich nu als schrijfster. Lenaerts heeft altijd geschreven. In haar huis slingert ergens een halve roman rond, en in archieven vind je nog wel een aantal teksten van haar hand. Een reisreportage, een theatervertaling.
Vorig jaar debuteerde ze met de familiekroniek
Zeewater is zout, zeggen ze. 'Onbegrijpelijk dat dit prachtige boek niet meer aandacht krijgt', schreeuwde Rik Torfs in deze krant. Vanavond wordt die achterstal goedgemaakt tijdens de opening van de Boekenbeurs. Dan krijgt Simone Lenaerts de Debuutprijs 2009.
Lenaerts heeft de smaak van het publiceren te pakken, want haar tweede boek liet niet lang op zich wachten. De aanleiding voor
Spinnenverdriet was een strafproces waarin Lenaerts twintig jaar geleden jurylid was. Aangegrepen door het verhaal van de beklaagde, een vrouw die gekneld zat in haar huwelijk met een barbaarse man en hem vermoordde, besloot Lenaerts dat verhaal een tweede leven te geven op papier. 'Ik herkende een problematiek in het verhaal die de anekdotiek oversteeg: de tragiek van het toeval', is haar verklaring voor die jarenlange fascinatie.
In
Spinnenverdriet lezen we hoe de tienermeisjes Linda, Nelly en Odette elkaar vinden en uiteindelijk ook weer verliezen door jongens en uiteenlopende idealen. Wanneer de drie jeugdvriendinnen elkaar op latere leeftijd opnieuw ontmoeten, blijken de drie door een gril van het lot betrokken te zijn bij hetzelfde verhaal.
UitmelkenWie durft toe te geven aan het
Dag Allemaal-verlangen dat latent in ieder van ons sluimert, zal tijdens het grasduinen in Simone Lenaerts' leven ontdekken dat
Spinnenverdriet heel wat autobiografische elementen recycleert. Tenzij u dacht dat het toeval was dat er halverwege een moreel consulent opduikt? Ook Linda's succesvolle deelname aan een verhalenwedstrijd in de krant en de talloze uitweidingen over hedendaagse kunst gaan terug op Lenaerts' leven als ongepubliceerd schrijfster en als echtgenote van de schilder-galeriehouder Jan Vanriet.
'Aan het uitmelken van die eigen ervaringen merk ik dat ik als schrijfster best nog jong ben', bekent Lenaerts.
Die zin voor realisme is een constante in
Spinnenverdriet. Simone Lenaerts is op haar sterkst in de karaktertekening van haar personages. Ze wurmt zich een weg door gezinnen en relaties om een beeld te schetsen van de context waarin de vriendinnen opgroeien. De gevoeligheid van de schrijfster voor wat in de jaren vijftig woelde, valt ook in haar tweede boek op: de jeugd en de vriendschap tussen de drie vrouwen wordt getekend door het katholicisme en de gesmoorde bloei van het socialisme.
ZelfbeheersingLenaerts roept haar personages met kracht tot leven om ze daarna plaats te laten maken voor Nelly's tragedie. In het kernverhaal over Nelly's huwelijksleven toont Simone Lenaerts zich een begenadigd vertelster. Ze baseert zich op wat ze in de gerechtszaal aan getuigenissen heeft gehoord. Maar het verhaal neemt zo'n vaart dat het vaak zoeken is naar de stem van Lenaerts.
Meer zelfs, in de verte hoor je Gust Verwerft, gerechtsjournalist en auteur van boeken als
Familiedrama's en
Moord als enige oplossing, waarin de opmerkelijkste assisenzaken worden verzameld als waren het kortverhalen. Pas wanneer we opnieuw inpikken op de levens van Linda en Odette neemt
Spinnenverdriet het tempo en het intimistische realisme uit de eerste hoofdstukken weer op. De personages blikken terug op de gebeurtenissen en stellen zich vragen die Simone Lenaerts zich tijdens het proces ongetwijfeld ook heeft gesteld: wiens zelfbeheersing wordt nooit op de proef gesteld? Waarom loopt het bij sommigen zo onverbiddelijk uit de hand?
Simone Lenaerts profileert zich met
Zeewater is zout, zeggen ze en met haar tweede roman,
Spinnenverdriet, als een rijpe debutante die levenservaring met schrijflust combineert. Het cliché dat deze debutante een 'voor haar leeftijd ongekende maturiteit kent', gaat deze keer niet op. Maar wat we wel kunnen zeggen, is dat deze schrijfster ondanks een halve eeuw levenservaring appetijtelijk fris blijft. Het leven stopt niet na je zestigste, zeggen ze.
www.simonelenaerts.beDE AUTEUR: krijgt de Debuutprijs voor een vorige roman.
HET BOEK: het toeval brengt drie vriendinnen weer samen.
ONS OORDEEL: levenservaring en schrijflust vinden elkaar in deze roman.
SIMONE LENAERTS
Spinnenverdriet.
De Geus, 256 blz., 18,90 .
BOEKENBEURS: Op 1 november praat Koen Fillet met Simone Lenaerts over 'Debuteren, hoe doe je dat?', om 14u in de Blauwe Zaal. Zij signeert op 1, 7 en 11 november.