Van onze redacteur
De tijd dat tienduizenden Belgische en Franse drugstoeristen over de grens gingen om in de Nederlandse coffeeshops enkele grammetjes wiet te gaan kopen, lijkt op zijn einde te lopen. Als de Nederlandse regering doorzet, zullen alle buitenlanders straks de toegang tot de coffeeshops worden ontzegd.
Dat blijkt uit een rapport van de Adviescommissie Drugsbeleid die in opdracht van de Nederlandse regering het drugsbeleid moest herzien. De commissie overhandigde zijn rapport deze middag aan de ministers van Binnenlandse Zaken (Guusje ter Horst), Justitie (Hirsch Ballin) en Volksgezondheid (Ab Klink).
De conclusies van het rapport slaan in als een bom, niet het minst voor de Belgische blowers.
‘De coffeeshops zoals ze nu bestaan, als supermarkten voor buitenlanders, zijn nooit de bedoeling geweest van het gedoogbeleid’, zegt Wim van de Donk, voorzitter van de commissie.
‘De duizenden Belgische en Franse drugstoeristen die zich in de coffeeshops komen bevoorraden, veroorzaken heel veel overlast, vooral in de grensstreek. Daar is het gedoogbeleid de voorbije jaren helemaal uit de hand gelopen. Zo kan het niet langer.’
Sommige Nederlandse gemeenten namen daarom zelf al maatregelen: Terneuzen sloot vorig jaar de megacoffeeshop Checkpoint, die meer dan 1 miljoen klanten per jaar lokte. Roosendaal en Bergen Op Zoom besloten zelf op termijn alle coffeeshops te sluiten. En Maastricht experimenteert met een pasjessysteem (zie hiernaast), dat de toegang tot de coffeeshops flink moet beperken.
Maar Nederland wil een globale oplossing. ‘We moeten terug naar kleinschalige verkoopspunten voor de lokale markt, dit wil zeggen de eigen gemeente en de directe omgeving, die niet toegankelijk zijn voor buitenlanders’, aldus Van de Donk.
Het rapport pleit zelfs voor ‘coffeeshopclubs’. Alleen wie lid wordt van zo’n coffeeshop zou er nog cannabis mogen kopen. De hoeveelhoud zou ook nog maximaal drie (en niet langer vijf) gram per dag moeten bedragen.
Van de Donk: ‘Iedereen moet een pasje krijgen. Dat moet vermijden dat de klanten op dezelfde dag in een andere coffeeshop nog eens drie gram kopen.’
‘Het is helemaal niet onze bedoeling om de coffeeshops te sluiten. Daarmee zou een veilige en rustige omgeving voor de cannabisgebruiker wegvallen, waardoor hij zijn toevlucht zou moeten zoeken tot de illegaliteit. Door naar kleine coffeeshops te streven, kan je de regels beter handhaven.’
Het rapport raadt ook aan om de criminele organisaties die nu meestal achter de cannabisplantages zitten buitenspel te zetten door de coffeeshopeigenaars toe te laten hun eigen plantjes te kweken. ‘Als een coffeeshopclub meer dan honderd klanten heeft, zou dit mogelijk moeten zijn’, zegt Van de Donk. Al voegt hij eraan toe dat hij niet verwacht dat de criminele organisaties daardoor zullen verdwijnen.
Het rapport van de Adviescommissie is wat het is: een advies. De Nederlandse regering wil het wel gebruiken als basis voor een nieuwe drugsnota. Dat is nog niet voor morgen, maar als die er komt, zal die grote gevolgen hebben voor ons land. Als de Belgische cannabisgebruikers niet meer welkom zijn in de coffeeshops, zal de illegale kweek van cannabisplantjes in ons land immers nog meer voorkomen.
Minister van Binnenlandse Zaken Guido De Padt (Open VLD) wil voorlopig nog niet reageren. Hij wil het rapport eerst bestuderen.