AS Open is niet de naam van een obscuur tennistornooi ergens in Limburg, wel de manier waarop voetbalclub AS Eupen tegenwoordig uitgesproken wordt. De fiere leider in tweede klasse bevindt zich dan wel in Duitstalig België, de tweede voertaal bij De Panda's is sinds een jaar Italiaans. Om dat te begrijpen, moet de klok met twaalf maanden teruggedraaid worden. Vandaag precies een jaar geleden stond Eupen troosteloos laatste in tweede klasse. Met nauwelijks vijf punten leek het lot bezegeld. Maar de kerstperiode had een wonder in petto. En na een waanzinnige terugronde onder trainer Danny Ost redde Eupen zich nipt als veertiende.

'Na Nieuwjaar verloren we maar twee keer meer en waren we met 35 punten de beste ploeg van de terugronde, na Sint-Truiden', zegt een nog verbaasde Ost.

De naam van het wonder? Antonio Imborgia, een 51-jarige Siciliaanse ex-profvoetballer die Eupen vorige winter aan negen nieuwe spelers hielp.

'We moesten iets doen, want eens je begint te zakken, weet je niet wanneer de val stopt. Meer investeren kon niet, want dat geld hadden we niet', doet algemeen directeur Manfreid Theissen het relaas, zoals een het een echte Belg betaamt perfect drietalig. 'Eind vorig jaar werd ik gecontacteerd door enkele mensen van een Braziliaanse voetbalschool die hier jonge Brazilianen wilden plaatsen. Ik praatte met hen, maar we besloten niet samen te werken. Maar de Zwitserse spelersmakelaar die erbij was, Alessandro Beltrami, raakte geïnteresseerd en zag in Eupen een interessant project. Hij contacteerde mijnheer Imborgia en maakte hem warm voor Eupen. Prompt bracht Imborgia in januari heel wat spelers uit de Serie A en B naar hier. Daardoor wisten we ons te redden. Omdat de samenwerking ons beiden zo goed beviel, is Imborgia sinds deze zomer officieel onze sportief directeur. Zijn activiteiten als makelaar heeft hij stopgezet.'

Imborgia is niet de eerste de beste. Gabriel Batistuta, de gewezen Argentijnse ster, zat destijds in zijn portefeuille en als technisch directeur werkte hij bij Genoa, Salernitana en Palermo. In Eupen vind je signor Imborgia echter niet. Hij is sinds kort ook sportief directeur van Piacenza in de Serie B, bij wijze van persoonlijke gunst aan de voorzitter daar. Klinkt verdacht. 'Toen we hieraan begonnen, zeiden mensen ons dat we ons inlieten met de maffia. Alsof we dat zouden doen. Het is een win-winsituatie voor beide partijen', zegt Theissen.

Dat maffiaverhaal had Eugenio Caligiuri ook al gehoord. Hij grinnikt. De Italiaanse teammanager van Eupen is een jarenlange compagnon de route van Imborgia en houdt de Italiaanse band warm, nu zijn overste bij Piacenza zit. 'Alsof elke Italiaan van de maffia is…'

Maar uiteraard hebben deze Italianen de Oostkantons niet uitgekozen voor de bomen van het Hertogenwald of de Weserstuwdam. 'Voetbal is business. Dit is een interessant project om jonge spelers in de vitrine te zetten. Signor Imborgia en ik kennen veel van voetbal en hebben contacten in Italië', pocht Caligiuri gedurende een kwartier. 'In het begin was niemand geïnteresseerd, maar momenteel wordt er over Open gepraat in Italië. Nu willen clubs hun spelers hier kwijt. Voorlopig blijft het een investering, want we hebben nog geen speler verkocht.'

'Vergelijk het met wat onze vriend Luciano D'Onofrio deed. Hij heeft eind jaren negentig ook zijn verleden als makelaar gebruikt om Standard uit de nood te helpen. Voor ons is Open interessant om voor drie, vier, wie weet vijf jaar te doen. Eerlijk: zonder ons zou het met Open gedaan zijn.'

Dat beseffen ze bij Eupen terdege. Niet minder dan 12 spelers uit de kern komen rechtstreeks van clubs als Milan, Inter, Fiorentina of Udinese, waar ze nooit een minuut speelden. Op huurbasis of definitief. Feit is dat Eupen nooit een kern van 28 (!) spelers kan betalen met een budget van 1,5 miljoen euro en een gemiddelde achterban van 1.300 supporters.

'We hebben goede deals met de clubs. De clubs of de makelaar passen een stuk bij. We voorzien hen van een appartement, geven hen twee maaltijden per dag en er zijn wekelijks ook lessen Frans. Maar die grote auto's op de parking betalen wij niet, hé', zegt algemeen directeur Theissen. 'Ondertussen blijven wij gezond. Ik heb er vertrouwen in dat het een paar jaar duurt. Gedurende die tijd genieten wij van goed voetbal. Is het gedaan, geen probleem. Wat we nu beleven is mooi. Lierse deed toch hetzelfde met de Egyptische investeerders? Tweede klasse is niet leefbaar: er zijn geen tv-gelden en behalve de traditieclubs trekt niemand veel volk.'

Imborgia was eerder ook gaan aankloppen bij Olympic Charleroi en Doornik, maar koos voor Eupen. De nabijheid van vier grote luchthavens, alsook de centrale ligging in Europa maken de club interessant voor buitenlandse scouts. Bovendien staan er geen beperkingen op het aantal niet-EU-spelers in België. Trainer Danny Ost ervoer eerder hoe bij Olympic een medewerking met een Ivoriaanse voetbalschool niet werkte. 'Die werd stopgezet omdat ze van de Ivorianen niet af raakten. De kwaliteit van de spelers hier is beter én hun managers hebben meer contacten.'

Door de sportief hoge vlucht van Eupen, zakken er iedere wedstrijd pakken scouts af naar het Kehrwegstadion. Want behalve gepokt en gemazeld in Italië zijn de spelers ook piepjong: de gemiddelde leeftijd in de laatste wedstrijden schommelde rond de 21 jaar. Heerenveen, Twente, Utrecht, Lille, Metz, Aachen, Köln alsook Anderlecht, Standard, Zulte Waregem, AA Gent en Germinal Beerschot duiken geregeld op. 'Anderlecht, Standard en Aachen (Duitse tweedeklasser, red.) volgen onze kapitein Mijat Maric. Ik weet ook dat Aachen onze doelman wil: Petr Radek, twee jaar geleden op het WK onder 20 nog verkozen tot beste doelman', zegt trainer Ost. 'Ik ben zoals elke coach bang voor de transferperiodes. Anderzijds hebben we veel spelers, en dat terwijl er maar vijftien op het wedstrijdblad mogen in tweede klasse. We hebben de vervangers al in huis. Want als we met de A-keuze tegen de B-keuze spelen, merk je nauwelijks een niveauverschil.'

De Italiaanse inbreng beperkt zich niet tot spelers. Ook keeperstrainer Pietro Spinosa (die monument Pierre Drouguet naar de beloften verjoeg) en conditietrainer Roberto Fiorillo komen uit de Laars. De voertaal op training is dan ook overwegend Italiaans. 'Ik leer nog elke dag bij. Mijn Italiaans woordenboekje heb ik altijd bij', zegt trainer Ost, zelf een Brusselaar.

Ook de hele omkadering is een stuk professioneler geworden. Dat geeft zelfs Marc Hendrikx (35) toe, ex-speler van Genk en Anderlecht maar bij Eupen slechts invaller. 'Los van de infrastructuur is alles hier piekfijn geregeld. De omkadering is zoals een eersteklasser het zou doen', zegt hij.

Zo gaat Eupen bijna wekelijks op afzondering op hotel. Afgelopen zomer vond er zelfs een stage van drie (!) weken plaats ergens nabij Rimini. Met alles erop en eraan. 'Vraag zoiets aan een Belgische speler en die weigert. Dominique D'Onofrio (technisch directeur van Standard, red.) zei dat zoiets met Standard onmogelijk is. Maximum vijftien dagen volgens hem. Langer willen ze niet van huis zijn', aldus Ost. 'Net zoals ze ook hun neus optrekken voor wekelijkse afzonderingen. Die spelers uit Italië vinden dat echter normaal.'

Hoe normaal vinden spelers uit de Serie A het om het zonnige Italië in te ruilen voor de druilerige Hoge Venen? Dat valt blijkbaar best mee, zo zegt aanvoerder Mijat Maric, een Kroatische Zwitser en een van de eerste die vorig seizoen naar Eupen kwam. 'In Italië zit je bij elke club met een A-kern van 30 spelers en daarbij moet je nog eens 30 spelers tellen die uitgeleend worden aan lagere reeksen', zegt de gewezen belofteninternational. 'Iedere speler is inwisselbaar. Aanvankelijk moest ik overtuigd worden om naar Eupen te komen, maar als je maanden zit te schilderen bij Bari, dan wil je uiteindelijk wel spelen. Ik zou zelfs naar Afghanistan gegaan zijn. Ik had uiteraard nog nooit van Eupen gehoord. Mijn ploegmaat, jullie nationale doelman, Jean-François Gillet kende Eupen wel. Het is de beste beslissing die ik ooit genomen heb. Hier kan ik me laten zien, ook al is het maar tweede klasse', gelooft hij. 'En dat Eupen geen grootstad is, dat stoort mij niet. Het is zelfs beter voor jonge spelers dat hier geen verleidingen zijn. Iedereen komt naar hier om te voetballen en alleen om te voetballen.'

Zo denken ook zijn ploegmaats erover. Hoewel tweede klasse het vagevuur blijft, hoeven de Italianen niet zo nodig te stijgen naar eerste klasse. Het zou mooi zijn én een primeur, maar het is geen vereiste voor de etalageclub. Vooral omdat Lierse de gedoodverfde favoriet in tweede is. 'Hadden wij een budget zoals dat van Lierse, dan was de titel met Nieuwjaar al binnen', zegt Caligiuri.

Hoewel Eupen zich sterk maakt dat Imborgia zo rijk is dat hij het meer voor het plezier doet, beseft de club dat het morgen kan gedaan zijn. Manager Beltrami, de tussenpersoon bij deze Belgisch-Italienischen Freundschaft, zette drie jaar geleden bij het Zwitserse Bellinzona iets gelijkaardigs op. Na promotie naar eerste klasse én Europees voetbal werd de stekker uitgetrokken. Vandaag staat Bellinzona voorlaatste.

Mooie liedjes duren niet lang. En dus plukken De Panda's de dag. Of zoals dat in het Italiaans klinkt: cogli l'attimo.