Het gebeurde traag. Sluipend. Zonder dat we het zagen of voelden, en dat was ook de bedoeling van degenen die beslisten. Maar plots zorgt een of andere statistiek dan voor de verrassing. Die leert in dit geval dat de afdankingen en het banenverlies van de huidige crisis voor het eerst niet meer systematisch afgewenteld worden op de oudere werknemers. Van in de jaren zeventig was dat het geval. Nu niet meer.

Absoluut zeker is het nog niet. Er zitten nog een paar grote ‘dossiers' aan te komen die de cijfers kunnen wijzigen. Maar als de trendbreuk nog niet helemaal gemaakt is, zit hij er hoe dan ook aan te komen.

En dat is goed nieuws.

Dit land en zijn economie en zijn begroting en zijn sociale zekerheid gingen kapot aan de perverse gewoonte om de mensen wijs te maken dat het doenbaar is ze al op middelbare leeftijd niet meer te laten werken maar toch te betalen.

Daardoor moet van het loon van de overblijvende werkenden extreem veel worden afgehouden om al die niet-werkenden een lage uitkering of een schamel pensioen te kunnen betalen.

Helemaal gekeerd is de zaak nog niet. Wie na zijn vijftigste zijn baan verliest en wil blijven werken, heeft nog altijd maar heel weinig kans om opnieuw aan de slag te raken.

Maar het allerergste is dat we de afdankingen waartoe de crisis noopt, nu systematisch en massaal afwentelen op een andere groep. De jongeren.

Nu zijn zij de dupe. En dat is al even verkeerd.

Afdankingen afwentelen op één categorie is altijd fout. Altijd.

Bedrijven die al hun ouderen aan de deur zetten, verliezen al hun ervaring en hun bedrijfscultuur. Bedrijven die al hun jongeren aan de deur zetten of geen jongeren aanwerven, verliezen hun dynamiek en hun innovatiekracht: zij worden op termijn ‘Carrefours'.

Er zijn altijd wel excuses te vinden om zulke afwentelingsmechanismen onterecht als ‘aanvaardbaar' voor te stellen. Vroeger luidde het dat het voor ouderen minder erg was hun baan te verliezen omdat ze toch kort nadien met pensioen zouden gaan. Nu luidt het dat het voor de jongeren niet zo erg is afgedankt te worden omdat zij morgen snel werk zullen vinden als de economie weer aantrekt.

Beide redeneringen zijn fout en oneerlijk.

Bedrijven en de werkgevers en vakbonden ervan moeten in staat zijn intelligentere oplossingen te bedenken dan de afwenteling van de afdankingen op één categorie, of dat nu de ouderen, de jongeren, de vrouwen, de allochtonen of de autochtonen zijn.

Een ontslagbeleid moet rekening houden met de competenties die een bedrijf in huis moet hebben en houden, en met de kansen die mensen met hun competenties elders hebben op de arbeidsmarkt.