Binnenland

Unieke afspraak met de geschiedenis gemist

dinsdag 12 juni 2007
Auteur: Bart Brinckman

BRUSSEL - VLAAMS BELANG ZIT MET EEN KATER Het rommelt bij Vlaams Belang. Frank Vanhecke en Marie-Rose Morel krijgen de verantwoordelijkheid voor de teleurstellende uitslag. Vooral het mislukken van de kartelgesprekken met Jean-Marie Dedecker wordt hen aangerekend.

Van onze redacteur

In vergelijking met de Vlaamse verkiezingen van 2004 verloor Vlaams Belang afgelopen zondag 220.000 stemmen, een vijfde van zijn totaal. 1006 werd voor extreemrechts absoluut geen zegetocht, laat staan een veertiende overwinning op rij. Intern gonst daarom de kritiek op de rol die partijvoorzitter Frank Vanhecke en zijn naaste medestander Marie-Rose Morel hebben gespeeld.

Vlaams Belang speelde het zondagavond erg slim. Zodra de eerste prognoses bekend raakten - van 20 procent en meer - communiceerde Filip Dewinter zijn tevredenheid over de zoveelste verkiezingsoverwinning. Ook voorzitter Frank Vanhecke was er als de kippen bij om de fraaie verkiezingsuitslag te claimen. Maar naarmate de avond vorderde, en de stemmen van thuisbasis Antwerpen binnensijpelden, zakte het percentage. Tot overmaat van ramp verloor de partij een zetel. Toen reageerde de partijtop niet meer.

Intern sloeg de uitslag van Lijst Dedecker met verstomming. Voor Vlaams Belang was de redenering snel gemaakt. Overal waar LDD sterk stond, kwam Vlaams Belang er niet aan te pas. Enkel in Limburg - waar LDD faalde - kon de partij vooruitgang optekenen.

Het succes van LDD veroorzaakte gisteren dan ook een stevige discussie. Dewinter had voor de galerij de slaagkansen van Dedecker steeds geminimaliseerd. Maar dat was louter om propagandatechnische redenen. Volgens de een was dat succes voorspelbaar en had de partij er beter aan gedaan om in januari een kartel met de gewezen VLD-senator aan te gaan. Anderen, met Vanhecke en Morel op kop, wilden het liefst over Dedecker zwijgen. Het ene kamp, aangevoerd door Filip Dewinter en Gerolf Annemans, sprak van een 'gemiste historische kans'.

Begin januari torpedeerde Morel de onderhandelingen die Dedecker aan de top van de Vlaams Belanglijst voor de Senaat moesten katapulteren. Zij vond dat de senator na zijn mislukte passage bij N-VA bij Vlaams Belang niets te zoeken had. Het kopmanschap van de Senaat kwam immers een Vlaams Belanger toe. Daarbij dacht ze in de eerste plaats aan zichzelf. Later werd dat spek voor de bek van Vanhecke zelf.

Voor Annemans en Dewinter was de mogelijke komst Dedecker een gouden kans om het klikfonds van Vlaams Belang te spijzen. De twee weten drommels goed, zeker na de jongste gemeenteraadsverkiezingen in Antwerpen, dat Vlaams Belang aan zijn plafond zit. Vermits de partij door het cordon sanitaire niet aan besturen toekomt, moet het elke verkiezing flink vooruitgaan.

Gisteren werd er daarom behoorlijk gevloekt. Ook Vlaams Belang weet dat de uitslag niet je dat is. Maar bovenal, het 'debacle' (de term is van een Belanger zelf) was te vermijden. Opnieuw speelde de boosheid wegens het eigengereide optreden van Marie-Rose Morel op. Sommige partijleden willen de gewezen N-VA'ster wandelen sturen. Morel worden hoogmoed, zelfoverschatting en haantjesgedrag verweten. Ze aast ook op het voorzitterschap van de partij. De bitterheid was groot, temeer daar de door haar buitengepeste Jurgen Verstrepen meteen een zetel binnenhaalde bij LDD.

Het succes van Dedecker sluit bovendien een nieuwe afspraak met de geschiedenis uit. Vlaams Belang weet drommels goed dat het nu achteraan wordt gezet in het rijtje van potentiële gesprekspartners van de Oostendenaar. In januari stond Dedecker er alleen voor. Hij was kwetsbaar. Via de partijfinanciering wint hij nu de jackpot. Niet voor niets belde Yves Leterme hem gisteren om hem te feliciteren. Dedecker heeft tenminste de kans om politiek mee te spelen. Vlaams Belang blijft geïsoleerd.

Tijdens een bezoek aan VTM vertelde Morel VTM-presentator Karl Leenknecht dat ze haar conclusies zou trekken mocht Dedecker een zetel halen. Het werden vijf zetels. De politica ontkent evenwel. 'Ik bedoelde dat ik mijn conclusies zou trekken wanneer de vervangers van Dedecker, bijvoorbeeld Frank Vanhecke en ikzelf, geen goede score zouden halen op de senaatslijst. Wij hebben het uitstekend gedaan.' Volgens Morel heeft het 'absoluut geen zin om verschillende partijen bijeen te klutsen'. 'Op termijn breekt ons dat zuur op.'

De hoop op een tripartite bracht even wat troost. Zo krijgt Vlaams Belang zowat het monopolie van de oppositie in handen. Het Belang ging ervan uit dat ze deze positie in 2009 door het communautaire falen van Leterme zou kunnen verzilveren. Het voornemen van SP.A om de oppositie in te trekken, blies deze verwachting weg. Tegenwoordig is de partij van niets meer zeker.