Buitenland

Democraten hopen op 'super slam'

dinsdag 04 november 2008
Auteur: Mia Doornaert

epa

BRUSSEL - Barack Obama krijgt, als hij vandaag wint, ook een Democratische meerderheid in het Congres.

Van onze redactrice

De partij van Obama is al zeker van een meerderheid in de Senaat en het Huis van Afgevaardigden. Maar ze hoopt op nog meer dan de 'grand slam' van het Witte Huis, de Senaat en het Huis. Ze richt haar blik op een winst van minstens negen senaatszetels, waardoor ze op zestig van de honderd zitjes zou komen.

Die meerderheid van 60 procent zou het de Republikeinen onmogelijk maken om nog langer wetsvoorstellen waartegen ze gekant zijn, te blokkeren met 'filibusters', het eindeloos rekken van het debat.

Om de twee jaar worden in de VS het hele Huis van Afgevaardigden (435 leden) en een derde van de honderd senatoren verkozen. Twee jaar geleden veroverden de Democraten de meerderheid in beide Kamers van het Congres op de Republikeinen.

In het Huis klommen ze van 201 naar 233 zetels, en Nancy Pelosi werd de eerste vrouwelijke voorzitter. Door een winst van zes senaatszetels maakten de Democraten een eind aan de Republikeinse meerderheid van 55 tegen 44 bij één onafhankelijke. Voor hun meerderheid van 51 zetels hingen de Democraten wel af van de onafhankelijke senator Joe Lieberman, die meestal met zijn gewezen partij meestemde maar in deze presidentsverkiezingen steun gaf aan de Republikeinse kandidaat John McCain.

Volgens alle peilingen zullen de Democraten hun meerderheid in beide kamers nog vergroten, onder meer wegens de impopulariteit van de oorlog in Irak. Peilers zien een winst van zes tot elf senaatszetels voor de partij van Barack Obama.

In vier staten komen Republikeinse senatoren niet opnieuw op. Verwacht wordt dat de Democraten die zetels in Virginia, Colorado, New Mexico en Mississippi binnenhalen. In Colorado en New Mexico kunnen twee Democratische neven verkozen worden, respectievelijk Mark en Tom Udall. Ze behoren tot een westelijke politieke dynastie. Toms vader; Stewart Udall, was volksvertegenwoordiger voor Arizona en minister van Binnenlandse Zaken van John F. Kennedy (1960-1963).

Daarnaast verkeren enkele Republikeinse senatoren in gevaar. Dat is ook het geval in Alaska, de thuisstaat van John McCains running mate Sarah Palin. Senator Ted Stevens dreigt er zijn zesde verkiezingsstrijd te verliezen.

Een solide meerderheid in de Senaat zou geen overbodige luxe zijn voor Obama's hervormingsagenda. Maar een parlementaire meerderheid in de Verenigde Staten is wel iets heel anders dan in Europese parlementaire systemen. Amerikaanse gekozenen luisteren naar hun kiezers, niet naar hun partijleiders.

Dat bleek eens te meer toen het Huis van Afgevaardigden op 29september het eerste reddingsplan voor de banken met 228 tegen 205 stemmen verwierp. Meer Republikeinen (133) dan Democraten (95) stemden tegen het plan van de Republikeinse president. Meer Democraten (140) dan Republikeinen (65) stemden voor.

De reden was niet ver te zoeken. Het voorstel om 'geld van de belastingbetaler aan rijke bankiers te geven' viel slecht bij een goed deel van de bevolking. Van de 31leden van het Huis die niet meer opkomen voor herverkiezing, stemden er 26 voor het plan. Maar van de 38 leden van wie de zetel bedreigd is, stemden er slechts 8 voor. Bij de rest, die tamelijk zeker is van herverkiezing, lag de verhouding op fifty-fifty. Met andere woorden, de volksvertegenwoordigers van beide partijen luisterden naar de vox populi, niet naar die van hun gezagsdragers.

Partijdiscipline bestaat niet in een uitgestrekt, divers land als de VS. Ook een president Obama zal delicate onderhandelingen moeten voeren in zijn partij om beloften als die voor meer sociale uitgaven te kunnen realiseren. Een aantal Democraten uit het Zuiden is immers conservatiever dan sommige progressieve Republikeinen uit het Noorden. Dat neemt niet weg dat een 'super slam', met zestig senaatszetels, de president het gevaar op filibusters en dus heel wat tijdsverlies en ergernis zou besparen.

Mijn Standaard

De knuffel is niet te stuiten

Eén jaar Obama

Democraten hopen op 'super slam'

'Amerikanen zijn ongemeen zurig en negatief'

Ingewikkelde stemprocedures leiden vaak tot juridische betwistingen

Swing states: hou ze in de gaten

Hoe accuraat zijn de peilingen?

Chicago klaar voor feestje met één miljoen

Obama-day

Barack Obama

1 jaar Obama:

in beeld

1 jaar Obama:

tien citaten

1 jaar Obama:

positief of negatief?

Meest recente artikels

Meest gelezen artikels

Meest aangeraden artikels

Niet te missen

Voetnoot

Partners

Nieuws

De Standaard

VIND

Diensten