Iers ja-kamp roert zich

vrijdag 02 oktober 2009
Auteur: Maaike Veen

Zes geregistreerde kiezers op het eiland Inishfree brachten woensdag al hun stem uit. De voorzitter Hugh O'Donnell (links) en politieagent Barry McCann brengen de stembus weg.reuters

DUBLIN - Reportage Ierland stemt nog maar eens over verdrag van Lissabon Europagezinde Ieren hebben na de pijnlijke nederlaag vorig jaar dit keer het initiatief in eigen hand genomen om te strijden voor goedkeuring van het Lissabonverdrag. 'We kunnen niet meer vertrouwen op de politici.'

Van onze correspondente

in Ierland

Gehuld in speciale T-shirts met 'Generation Yes' erop, zwerft het team van Nigel Smith (22), student Europese Studies, uit langs de kraampjes op de binnenplaats van Trinity College. Het is de eerste dag van de kennismakingsweek van de bekende universiteit. Smith en de zijnen moeten met talloze studentenverenigingen concurreren om de aandacht.

'De jeugd tussen achttien en vijfentwintig jaar was de grootste leeftijdsgroep die de vorige keer tegenstemde', legt Smith het waarom van Generation Yes uit. 'Er was een hoop apathie en cynisme over de regering onder jonge kiezers. Wij willen vooral de belangstelling onder jongeren voor het referendum bevorderen en hen duidelijk maken dat het geen stemming over de regering is', zegt Smith.

Aan Ronan Hickey (19) van de European Law Students Associations is de folder van Generation Yes niet echt besteed. Hij zal wederom tegen stemmen ook al bestaat het 'Nee-kamp' volgens hem uit extreem-linkse en rechtse groeperingen. 'Ik ben rechtenstudent, maar ik weet niet veel van het verdrag. Ik vind het zeer beledigend dat wij wéér moeten stemmen. Onze eurocommissaris en premier zeggen beiden dat het verdrag voor 95 procent hetzelfde is. Ik ben voor Europa en ik geloof in vrijhandel, maar op welk punt kun je Europese integratie stoppen?'

Vorig jaar juni stemde 53,4 procent van de Ieren om zeer uiteenlopende redenen tegen. Daarom hebben de Ieren nu een stel garanties gekregen op voor hen gevoelige punten. Zij behouden hun eurocommissaris (alleen als ze 'ja' stemmen), controle over de eigen belastingtarieven, neutraliteit en de strenge anti-abortuswetgeving zijn nog eens verzekerd.

De lantaarnpalen in Dublin hangen vol posters. Er zit vergeleken met vorig jaar bijna geen portretfoto van een politicus meer tussen. In de aanloop naar het referendum zijn er tal van maatschappelijke groeperingen als paddenstoelen uit de grond geschoten om campagne te voeren voor het Verdrag van Lissabon. 'Deze stemming is té belangrijk om de campagne aan de politici over te laten', zegt Caroline Erskine van Ireland for Europe, de grootste maatschappelijke groepering. 'De vorige keer hebben zij er een potje van gemaakt. De vorige keer stonden we langs de zijlijn, maar we kunnen dit keer niets aan het toeval overlaten. Europa is in ons beste belang.' Met de steun van bekende Ieren zoals U2 en de aanvoerder van het Ierse voetbalteam Robbie Keane hoopt Ireland for Europe zoveel mogelijk mensen aan te spreken.

Behalve jongeren, stemden ook vrouwen relatief meer 'nee'. Voor Niam Gallagher (27) de reden om Women for Europe op te richten. 'Ik was zo teleurgesteld en gefrustreerd over de uitslag vorig jaar dat ik iets moest doen. Mensen waren zo slecht geïnformeerd. Veel vrouwen stemden bijvoorbeeld tegen, omdat ze bang waren voor een Europese dienstplicht. Dat was echt een mythe.' Gelukkig, zegt ze, is de toon van het debat nu veel positiever.

'Vrouwen in dit land hebben ontzettend veel aan de Europese Unie te danken', houdt ze haar gehoor van mannen en vrouwen van middelbare leeftijd voor tijdens een discussiebijeenkomst in Harold's Cross in Dublin. 'Voor Europa verloren vrouwelijke ambtenaren nog hun baan als ze zwanger raakten. Dankzij Europa hebben we gelijke arbeidsrechten', zegt ze. Het is echter vooral de angst voor goedkope immigranten die het debat domineert, ondanks de vele geruststellingen op dit punt van de vakbondsman van de pro-Europese Charter Group.

Ook het Europees gezinde bedrijfsleven roert zich steviger in het debat. Intel en Ryanair voeren hun eigen reclamecampagnes voor het Verdrag van Lissabon. Michael O'Leary, de topman van de luchtvaartmaatschappij Ryanair met een uitgesproken mening, heeft zich nooit vleiend over Europa uitgelaten - hij noemde Europese ambtenaren 'debielen'.

Nu ziet hij Europa als Ierlands enige redding. O'Leary: 'Europa is het enige dat nog staat tussen Ierland en faillissement'.