Maand uitstel van executie voor Annie Leibovitz
Annie Leibovitz bij de opening van haar tentoonstelling deze zomer in Madrid.efe
© Emilio Naranjo
BRUSSEL - Boven je stand leven en lenen bij dubieuze geldschieters is niet alleen arme Amerikanen zuur opgebroken. De fotografe Annie Leibovitz heeft een maand uitstel om het bankroet af te wenden.
Van onze redactrice
Drie - monumentale - panden in Greenwich Village. Een villa op een terrein van 92 hectare in het groene Rhinebeck in de staat New York. Het onroerend goed dat Annie Leibovitz bezit, is ongeveer 28 miljoen euro waard. Haar foto's zijn volgens Art Capital goed voor nog eens 35 miljoen euro.
Die Art Capital Group leende Leibovitz vorig jaar 24 miljoen dollar (16,8 miljoen euro) met haar werk als onderpand. Dat geld moest ze morgen, 8 september, terugbetalen. Maar Leibovitz betaalt haar lening al maanden niet meer af en spande zelf een proces in tegen Art Capital, omdat ze zelf wil kiezen wie haar huizen verkoopt. Een rechter in New York heeft haar nu tot 2 oktober de tijd gegeven om daarover te onderhandelen. In principe moet ze Art Capital morgen nog steeds terugbetalen, maar de groep zal allicht afwachten wat er uit die gesprekken komt.
Dat Leibovitz met zo'n onoverkomelijke financiële problemen zit, kan verbazen. Tenslotte is ze al jaren de uitverkoren fotografe van de jetset. Haar foto's voor Rolling Stone en Vanity Fair, zijn wereldberoemd: iedereen kent de foto's van de zwangere Demi Moore of van een naakte John Lennon die in foetushouding tegen Yoko Ono aanligt.
Bovendien is Leibovitz ook in vraag voor commerciële opdrachten. Voor het lederwarenmerk Vuitton fotografeerde ze al Francis Ford Coppola en zijn dochter Sofia, of Keith Richards. Ze was jarenlang de huisfotografe van American Express. Pikant detail: Leibovitz heeft geen kredietkaart van die firma, omdat haar kredietgeschiedenis niet genoeg vertrouwen wekte bij de bank.
Hijskraan
Dat is ook de kern van het probleem. Leibovitz was één van de eerste medewerkers van het muziektijdschrift Rolling Stone. Ze maakte de intiemste portretten van rockers uit de jaren zeventig. Aan het leven op tournee hield ze ook een enorme drugsverslaving over. In de documentaire film Life through a lens vertelt Jann Wenner, de hoofdredacteur van Rolling Stone, hoe ze voortdurend huurauto's 'verloor'.
De samenwerking met zijn hoofdfotografe werd zo moeilijk en duur, dat Wenner haar uiteindelijk in 1984 naar Vanity Fair liet vertrekken. Daar heeft ze naar verluidt een contract ter waarde van 1,4 miljoen euro per jaar. Bij Vanity Fair werden haar foto's grandiozer, en duurder: in Life through a lens is een opname te zien waar onder meer een hijskraan en een enorme zandblazer aan te pas komen.
Leibovitz was afgekickt, maar bleef leven in dezelfde stijl als de celebrity's die ze fotografeerde. De verbouwingen aan haar New Yorkse huizen liepen in 2003 danig uit de hand. Een buurman eiste vijftien miljoen dollar, omdat de gemeenschappelijke muur tussen hun huizen aan het scheuren was. Leibovitz kocht zijn huis aan voor 1,3 miljoen euro.
Vorig jaar bleek dat Leibovitz nog 1,5 miljoen euro belastingen schuldig was op federaal niveau, plus 175.000 euro gemeentebelastingen in New York. Haar eerste plan was om een reeks prints van haar foto's te laten veilen, voor 23.000 euro per print. Maar door de crisis was de kunstmarkt stilgevallen, zodat Leibovitz een overeenkomst sloot met Art Capital. Die financier verleent leningen op korte termijn met kunst als onderpand en tegen een hoog rentetarief. De meeste waarnemers waren geschokt dat Leibovitz de rechten op haar levenswerk zo vergokte.
In juli stelde Art Capital de fotografe in gebreke. Daarop vroeg zij de overeenkomst opnieuw te bekijken; op de open markt kan ze voor haar huizen een hogere prijs krijgen. Zo kan ze misschien de rechten op haar werk behouden, wat een zekere bron van inkomsten is.
Maar zelfs als ze Art Capital niet meteen kan terugbetalen, wordt niet verwacht dat de firma haar in gebreke gaat stellen. 'Dat zou zijn alsof je kernwapens gebruikt', zegt Thomas Kline van het in kunstprocessen gespecialiseerde advocatenbureau Andrews Kurth LLP. 'Dan zou ze bijna verplicht zijn het faillissement aan te vragen en onder de bescherming van een rechtbank komen.' Kline vermoedt dat Art Capital en de fotografe een minnelijke schikking zoeken. Ten laatste op 2 oktober, de dag dat Leibovitz zestig wordt, moeten ze eruit zijn.