Van onze medewerker
Weinig groepen katapulteren je zo efficiënt naar de donkerste krochten van de jaren 1990 als Massive Attack. In de Lotto Arena kroop zijn onheilspellende muziek onder je huid als een sluipend gif. Het voelde alsof het weer even 1997 was. Toen regeerde de
Pre-millenium tension van Tricky, waarschuwde
OK Computer van Radiohead ons voor de schaduwkant van de technologische vooruitgang en zocht Portishead beschutting in wrange, beschadigde romantische pop.
Opvallend genoeg is Massive Attack pas op latere leeftijd zo grimmig en weerbarstig geworden, toen de funk en de sprankeltjes hoop uit zijn geluid waren gedruppeld en platen als
Mezzanine en
100th window hun klankbeeld pikzwart kleurden.
Rond de milleniumwissel leek het alsof Massive Attack het dansen was verleerd. In de plaats kwamen extreemlinkse propaganda, paranoia en een geluid dat misnoegd en bij momenten psychotisch klonk.
In de Lotto Arena tikte de tijdbom nog even gretig als tijdens Massive Attacks vorige tournee. Het duo Robert Del Naja (3D) en Grant Marshall (Daddy G) hadden weer een kamerbreed videoscherm meegebracht waarop ze hun sociopolitieke visie uitstalden. Die zegt, heel simpel: het kapitalisme verziekt de wereld en de Westerse regeringen laten het onheil begaan.
Interessant dat Del Naja en Marshall hun boodschappen op de schermen plaatsen in de taal van het land waar ze te gast zijn. Daar kwam heel wat gegoochel met cijfers bij - altijd goed om de verontwaardiging aan te dikken - zoals toen de groep de kostprijs en de uitgaven in snel tempo na elkaar plaatsten: 'Uitgave parlementslid Ikea keuken, 9.000 euro', stond er op het scherm. En even de later de kostprijs van een Gulfstream-businessjet. Ja, subtiel en genuanceerd is anders, maar Massive Attack grossiert nu eenmaal niet in nuances.
Even later waanden we ons in de gevangenis van Guantanamo. De woorden 'geen rechten', 'folteren', 'angst', 'geen licht' en 'luide muziek' flitsten op de schermen.
Er was, gelukkig, ook ruimte voor humor, want tussen de boodschappen die politiebrutaliteiten, de schending van mensenrechten en afluisterpraktijken aankaartten, lazen we ook: 'Dita Von Teese topless in lesbische schoot' en 'Cathérine Moerkerke: ik ben een vrouw van clichés'. Iemand heeft duidelijk
Dag Allemaal gelezen.
De muziek was allesbehalve jolig. De zangeres Martina Topley-Bird en de oude getrouwe reggaezanger Horace Andy lieten lichtbundels door het dikke bladerdek van Massive Attacks geluid schieten. Topley-Bird, met knalroze baljurk, oogde als een sprookjesprinses uit een film van Tim Burton. Toen ze 'Teardrop' zong, was ze omzwachteld met een fluo-oranje mantel die een buitenaardse geisha van haar maakte.
'Angel', met een overtuigende Andy achter de microfoon, holde dubreggae uit en transformeerde tot een hypnotiserende groove die naar zoete ganja geurde.
Over de nieuwe nummers kunnen we kort zijn: we hebben al melodieuzer en frisser materiaal gehoord van Massive Attack. Anderzijds: het nieuwtje 'Splitting the atom' sloot mooi aan bij bezwerende oudjes zoals 'Risingson'. Helemaal onthecht zijn die verse nummers dus niet.
Het zal ons ook benieuwen of Massive Attack met zijn volgend jaar te verschijnen vijfde studioalbum terugkeert naar de gouden dagen van
Blue lines en
Protection. De lijst met gastzangers ziet er hoe dan ook goed uit: van Hope Sandoval tot Damon Albarn. Daarom hopen we dat 3D en Daddy G zich niet vastrijden in de aardedonkere, humeurige triphop die we in Antwerpen iets te vaak hoorden.
Anders geen klachten: we veerden op bij een prachtige versie van 'Unfinished sympathy', uitstekend gezongen door Deborah Miller. De zangeres had even voordien ook 'Safe from harm' van krachtige soulzang voorzien. Tijdens 'Marakesh' tekenden zich vlaggen af op het matrixscherm, van Amerikaanse tot Russische en Palestijnse, afgewisseld met de logo's van Apple, Olivetti, Nestlé en zelfs Gazprom. Naomi Klein zou goedkeurend hebben geknikt.
Wat verwacht u nog van Massive Attack? Een tikkeltje meer melodie en wat minder gemopper, zouden we zeggen. Laat die nieuwe plaat nu maar komen.
Gezien in de Lotto Arena,
Antwerpen, 24 oktober
www.massiveattack.com